KONU ANLATIMI ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

BİLİŞSEL KURAMLAR

BİLİŞSEL KURAMLAR

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri içerisinde bulunan Öğrenme Psikolojisi dersi içerisinde yer alan Öğrenme Psikolojisi Bilişsel Kuramlardan bahsedeceğiz. KPSS’ de Öğrenme Psikolojisinden 12 soru çıkmaktadır. Öğrenme Psikolojisi uzun bir ders olduğu için konular parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz.

1-Gestalt Kuramı

  • Temsilicileri; Kurt Kaffka, Kurt Levin, Wolfgong Köhler, Max Wertheimer.
  • İnsan zihninin algıma şekli bütünden parçaya doğrudur.
  • Molar anlayışı savunur.
  • İnsan zihni tam algıya yönelir.
  • Bütün, her zaman parçadan daha değerli ve anlamlıdır.
  • Bu kuramcılar algı konusunda çok fazla katkı sağlamışlardır.

Gestalt ve Algı

Duyum
  • Bilgi duyu organları aracılığı ile beyne ulaştırılmasıdır.
Algı
  • Duyu organları tarafından beyne iletilen bilginin anlamlandırılmasıdır.

Algı Örgütleme – Pragnaz İlkeleri

1-Şekil – Zemin İlişkisi

  • Odaklanılan uyarıcı “şekildir.”
  • Odak dışında kalan uyarıcı “zemindir.”

2-Yakınlık İlkesi

  • Uyarıcıların zamansal ve mekansal yakınlığıdır.
  • Uyarıcılar benzer olmak zorunda değildir.
  • Uyarıcıların yakın olması yeterlidir.

3-Basitlik İlkesi

  • İnsan zihni basitten karmaşığa, kolaydan zora doğru algılar.

4-Benzerlik

  • Ortak özelliklere sahip uyarıcıları gruplandırarak algılamaktadır.

Örnek

** Sınıftaki kızlar , Okul Öncesi Öğretmenleri , Eklembacaklılar

5-Simetri

  • Birbirleri ile simetrik olan uyarıcılar daha kolay algılanır.

6-Devamlılık/ Süreklilik

  • Süregelen, istikrar gösteren ve devam eden durumlar daha kolay algılanır.

7-Tamamlama / Bütünleme

  • Eğer insan zihninde her ,hangi bir durumla ilgili tam bir algı varsa, o uyarıcı eksik bile olsa tam olarak algılanır.

8-Phi-Fenomen

  • Hareket etmeyen uyarıcının sanki hareket ediyor gibi algılanmasıdır.

Algı Kuralları

1-Algıda Değişmezlik

  • Her durumda ve her koşulda uyarıcı ile ilgili algının değişmemesidir.

2-Algıda Seçicilik

  • Seçici algı olarak da bilinir.
  • Kişinin ilgi veya ihtiyaç duyduğu uyarıcıların diğer uyarıcılardan daha ön planda algılanmasıdır.

3-Algısal Kurulum

  • Kişinin kendi beklentileri ve tutumları çerçevesinde uyarıcıları algılamasıdır.

4-Derinlik Algısı

  • Uarıcıları 3 boyutlu algılamaktır.

5-Algı Yanılmaları

a)İllüzyon (Yanılsama)
  • Var olan uyarıcının farklı algılanmasıdır.
  • Uyarıcı var.
  • Normaldir.
b)Halüsinasyon (Sanrı)
  • Olmayan bir uyarıcının var gibi algılanmasıdır.
  • Uyarıcı yoktur.
  • Anormaldir.

Gestalt Kuramcıları

Kurt Koffka – İz Kuramı

  • Öğrenme bellekte oluşan izdir.
  • Koffka’ya göre unutma iki çeşittir. * Yanlış İpucu **Bellek İzinin Bozulması

2-Max Wertheimer – Üretici Düşünme

  • Wertheimer bulunduğu dönemdeki eğitim anlayışını eleştirir.
  • A tipi ve B tipi öğrenme şeklinde 2 tip öğrenme vardır.
A Tipi Öğrenme
  • Orijinal düşünme vardır.
  • Mantıksal ilişki kurulur.
  • Yaratıcı düşünme ve yaratıcı problem çözme vardır.
B Tipi Öğrenme
  • Ezber öğrenme vardır. Kalıcı değildir.

Yaratıcıyı Düşünmeyi Engelleyen Faktörler

  • Duyusal engeller
  • Algısal engeller
  • Kültürel engeller
  • İşleve takılma
  • Algısal kurulum

3-Wolfgang Köhler

  • İç Görüsel Öğrenme, İç Görü Yoluyla Öğrenme, Kavrama Yoluyla Öğrenme, Seziş Yoluyla Öğrenme

İç Görüsel Öğrenmelerin Aşamaları

*Hazırlık

  • Psikomotor deneme – yanılma yapılır.
  • Sonuç başarısız olmaktır.

**Kuluçka

  • Zihinsel deneme – yanılmanın yapıldığı düşünme evresidir.

***Ani Çözüm

  • Birden bire çözüm bulunur.

İç Görüsel Öğrenmenin Özellikleri

  • Çözüme geçiş tamdır ve aniden olur.
  • İpucu vardır.
  • Ortaya çıkan çözüm hatasızdır.
  • Kalıcı öğrenme sağlar.
  • Mantıksal ilişki ile çözüm ortaya çıkar.

4-Kurt Lewin – Alan Kuramı

  • İnsan zihni her zaman tam olmak ister, bütüne odaklanır.
  • Bir insanı anlamak için o insanı tüm yönüyle değerlendirmek gerekir.

Çevre

  • 2tür çevre vardır.
  • Fiziksel Çevre ; Birey dışında bulunan faktörlerdir.
  • Psikolojik Çevre ; Bireyin içsel faktörleridir.

Levin ve Zeigarnik Etki

  • Yarım kalan her zaman daha iyi hatırlanır.

Levin ve Donma Etkisi

  • Doğru veya yanlış bir davranışın sonuna kadar tamamlanmasıdır.

Bilgiyi İşleme Kuramı

Özellikleri

  • Bazı öğrenmeler zihinseldir.
  • Öğrenci aktiftir.
  • Dışsal pekiştirme değil, içsel pekiştirme önemlidir.
  • Öğrenme sadece performansa dökülmez.
  • Yaparak, yaşayarak öğrenme esastır.
  • Kodlama süreçlerine önem verirler.

Bilgiyi İşleme Kuramında Öğretmenin Rolü Nedir?

  • Öğretmen rehberdir.
  • Detaylara yer verir.
  • Bilginin doğru anlamlandırılması için yönlendirme yapar.
  • Temle bilgiye odaklanmayı sağlar.
  • Bilgiyi yapılandırma da katkıda bulunur.

Bellek Türleri

Duyusal Kayıt Belleği

  • Kapasitesi sınırsızdır.
  • saklama süresi sınırlıdır.
  • Süresi 1-3 saniyedir.
  • Bilginin geldiği ilk kapıdır.
  • Bellekte saf haldedir.

Kısa Süreli Bellek

  • Unutma vardır.
  • Saklama süresi sınırlıdır.
  • Kapasitesi sınırlıdır.

Kısa Süreli Belleğin Görevleri

  • Bilgiyi duyusal kayıt belleğinden alır.
  • Bilgiyi tepkiye dönüştürür.
  • Bilgiyi uzun süreli belleğe aktarır.
  • Bilgiyi işler, anlamlandırır, kodlar.

Uzun Süreli Bellek

  • Sınırsız kapasitesi vardır.
  • Saklama süresi sınırsızdır.
  • Unutma yoktur.
  • İnsan zihninin arşividir. 3’e ayrılır.

a) Anısal Bellek (Epizodik)

  • Otobiyografik bellektir.
  • Bireyin hatıraları bu bellektedir.

b) Anlamsal Bellek (Semantik)

  • Okullarda yapılan akademik öğrenmeleri kapsar.

c) İşlemsel Bellek (Prosedürer)

  • Psikomotor becerilerin aşama aşama saklandığı bellektir.
  • Kalıcıdır.
  • Zor kaydedilir.

 

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir