KONU ANLATIMI ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

BİLİŞSEL SÜREÇLER

BİLİŞSEL SÜREÇLER

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri içerisinde bulunan Öğrenme Psikolojisi dersi içerisinde yer alan Öğrenme Psikolojisi Bilişsel Süreçler bahsedeceğiz. KPSS’ de Öğrenme Psikolojisinden 12 soru çıkmaktadır. Öğrenme Psikolojisi uzun bir ders olduğu için konular parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz.

1-Bir bilginin duyusal kayıt belleğinden kısa süreli belleğe aktarılması ;

Dikkat ve algı ile olur.

2-Bilginin kısa süreli bellek üzerinde tepkiye dönüşmesi;

Sürekli tekrar ve gruplama ile gerçekleşir.

3-Bilginin kısa süreli bellekten, uzun süreli belleğe aktarılması;

Etkinlik, açık tekrar, kodlama ve anlamlandırmayla olur. En etkili olanı kodlama yöntemidir.

** Doğal/Otomatik Kodlama

  • Örgütleme, eklemleme ve genişleme ile olur.

** Bellek Destekleyen İpuçları

  • Zihinsel İmajlar ve Sözel Semboller.

4-Bilginin uzun süreli bellekten kısa süreli belleğe geri getirilmesi;

  • Hatırlama, unutma, yanlış yerleştirme, bastırma, bozulma, ket vurma, bilgiyi değiştirme.

Bilginin Duyusal Kayıt Belleğinden Kısa Süreli Belleğe Aktarılması

a) Dikkat
  • Temel bilgiye odaklanmayı sağlar.
  • Öğretmenler öğrencilerin dikkatini çekmek için çeşitli uyarıcılar kullanırlar.
  • Fiziksel Uyarıcılar; Tahta projeksiyon, beden dili, ses tonu, vb.
  • Aykırı/Zıt Uyarıcılar
  • Duygusal Uyarıcılar; Aşk, nefret, ölüm vb.
  • Emir Veren Uyarıcılar; .Not alın! Dinleyin vb.
b) Algı
  • Birey için önemli olan ilgi çeken uyarıcıların diğerlerinden daha ön planda algılanmasıdır.

Bilginin Kısa Süreli Bellek Üzerinde Performansa / Tepkiye Dönüşmesi

a) Sürekli Tekrar
  • Bir bilginin aralarda ve devamlı tekrar edilmesi bilginin ezberlenmesine buda bilginin unutulmasına neden olur.
  • Sürekli tekrar—> Ezberleme—-> Unutma
  • Bilginin 10 saniye kadar bellekte tutulması sağlanır.
b) Gruplama
  • Kısa süreli bellek alanı dardır.
  • Tek tek akılda tutulması zor olanlar, gruplandırarak akılda tutulması daha kolay hale getirilir.

Bilginin Kısa Süreli Bellekten Uzun Süreli Belleğe Aktarılması

  • Bilgiyi kalıcı hale getirmek için;
Etkinlik
  • Yaparak yaşayarak öğrenmedir.
  • Öğrenci, öğrenme – öğretme sürecinde ne kadar aktif olursa bilgi o derece kalıcıdır.
Açık/Örtük Tekrar
  • Bilginin aralıklarla tekrar edilmesidir.
  • Aralıklı yapılan tekrarlar bilginin kalıcı olmasını sağlar.
Kodlama/Anlamlandırma
  • En etkili olandır.
  • Bilginin kişiye özgü olarak işlenmesi, yorumlanmasıdır.
Doğal Kodlama
Örgütleme
  • Zihinsel organizasyon.
  • Bilginin düzenli ve sistemli bir şekilde zihne aktarılmasıdır.
  • Kavram haritaları, diyagramlar, vb.
Eklemleme
  • Eski bilgiler ile yeni bilgilerin ilişkilendirilmesidir.

Bellek Destekleyen İpuçları (Yapay Kodlama)

Zihinsel İmajlar
  • Resimler yoluyla kaydedilir.
  • Yerleşim, Zincirleme, Askı Sözcük, Anahtar Sözcük.

Sözel Semboller

Baş Harf Stratejisi
  • Kelimelerin ya da kavramların baş harfleri kullanılarak şifreleme yapılmasıdır.

Akrostiş; Kelimelerin baş harflerini kullanarak cümle oluşturmaktır. 

Akronim; Kelimelerin baş harflerini kullanarak kelime veya kısaltma oluşturmaktır.

Kafiye Oluşturma
  • Birbirleriyle uyumlu ve ahenkli ifadeleri kullanarak kalıcı öğrenme sağlamaktır.

Bilginin Uzun Süreli Bellekten Kısa Süreli Belleğe Geri Getirilmesi

Hatırlama

Sıralı/Dizisel Hatırlama
  • Bilginin sıralı ve ardışık olarak hatırlanmasıdır.
  • Plaka, alfabe vb.
Serbest Hatırlama
  • Bilginin gelişi güzel ve rastlantısal hatırlanmasıdır.
Çağrışımsal Hatırlama
  • Bir bilginin başka bir bilgiyi hatırlatmasıdır. 
Seri Pozisyon Etkisi
  • En baştaki ve en sondaki bilgilerin hatırlanması ancak arada kalan bilgilerin hatırlanmaması

Unutma

Yanlış Yerleştirme
  • Bilginin yanlış semaya aktarılmasından kaynaklanan unutmadır.
Bastırma (Güdüsel Unutma)
  • Kişiyi rahatsız eden bir durumun bilinçten uzaklaştırılması anlamına gelir.
Bozulma
  • Bilginin kullanılmamasından kaynaklanan unutulmasıdır.
Ket Vurma
  • İkiye ayrılır.
  • Unutmanın ne tarafa olduğuna bakılır ket vurmanın yönüne karar verilir.
  • Yeni bilgi unutulursa ileriye ket vurulur.
  • Eski bilgi unutulursa geriye ket vurulur.
Bilgiyi Değiştirme
  • Bilginin üst üste yığılmasından kaynaklanan unutma türüdür.

Bilgiyi İşleme Kuramı Kavramları

Biliş
  • Dünyayı zihinsel olarak algılama biçimidir.
Metabiliş
  • Düşünme düşünmek demektir.
  • Öğrenmeyi öğrenmedir.
  • Kişinin nasıl öğrendiğinin nasıl başarılı olduğunun farkına varmasıdır.

 

 

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir