KONU ANLATIMI ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

BİTİŞİKLİK KURAMLARI

BİTİŞİKLİK KURAMLARI

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri içerisinde bulunan Öğrenme Psikolojisi dersi içerisinde yer alan Öğrenme Psikolojisi Bitişiklik Kuramları bahsedeceğiz. KPSS’ de Öğrenme Psikolojisinden 12 soru çıkmaktadır. Öğrenme Psikolojisi uzun bir ders olduğu için konular parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz

– Temsilcileri John Watson ve Edvin Ray Guthrie’dir.

– Bu kurama göre öğrenmenin temelini bitişiklik oluşturur.

Örnek

Kapıdan giren çocuk ayakkabılarını evin önüne fırlatır.

Annesi çocuğu kapıdan çıkarır, ayakkabılarını tekrar giymasini ister.

Sonra ayakkabısını tekrar çıkarıp ayakkabı dolabına yerleştirmesini ister.

Bu şekilde bitişiklik sağlanarak öğrenme gerçekleştirilir.

John Watson

Bitişiklik Kuramı 

Öğrenme bitişiklik ile gerçekleşir.

Ödül ve ceza kullanılmaz.

Bu kuramın en önemli katkısı Sistematik Duyarsızlaştırma yöntemidir.

En son yapılan ve en sık yapılan davranış öğrenilir ilkesini savunur.

Edvin Ray Guthrie

Guthrie de öğrenmenin  bitişiklik ile olduğunu savunur.

Tekrar yapmak öğrenmeyi kalıcı hale getirmez diyerek tek sefer öğrenmeyi savunur.

En son yapılan davranışın öğrenildiğini savunur.

Eşik bıktırma ve zıt tepki yöntemleri öğrenme sürecinde etkilidir.

Guthrie Yöntemleri

Eşik Yöntemi

– Uyarıcının kendisinden ve düşük dozunda  başlanır.

– Organizmaya verilen doz miktarı en düşük seviyede olmalıdır.

Organizmanın bu duruma alışması, kabullenmesi beklenir. 

Ödül ve ceza kullanılmaz.

Bıktırma

İstenmeyen davranış organizmaya sık sık yaptırılır.

Sık yaptırılma amacı organizmanın istenmeyen davranıştan uzaklaştırmaktır.

Örnek

Kibrit çöpünü yakmayı seven bir kişiye 500tane kibrit çöpü yaktırarak bu durumdan bıkması sağlanır.

Zıt Tepkiler

Sevilen bir uyarıcı ile sevilmeyen bir uyarıcının yan yana gelmesi ile sevilen uyarıcı hatırına sevilmeyene katlanmaktır.

Örnek

Kocasını seven bir kadının kaynanasına katlanması

BAĞ KURAMI

Uyarıcı ve tepki arasındaki her şeye bağ denir.

Thorndike

Deneme – Yanılma Öğrenmesi

-Düşünerek değil tesadüfi denemeler sonucu ortaya çıkan öğrenmedir.

-Organizma kendisini amaca götürmeyen davranışları eler, amaca giden davranışları seçer ve bağlanır.

Deneme – Yanılma Öğrenmenin Özellikleri

-Organizma uyarıcıdan yoksun olmalıdır.

-Psikomotordur.

-Bilişsel değildir.

-Organizma aktiftir.

-Tamamen tesadüfi ve rastlantısal şeklinde ortaya çıkar.

Thorndike Yasaları

Birincil Yasalar

1-Hazırbulunuşluk

-Öğrenmeye hazır olma düzeyidir.

-Organizma bir işi yapmaya hazır ancak engelleniyorsa; öfke duyar.

-Organizma bir işi yapmaya hazır değil o işi konusunda baskı görüyorsa; öfke duyar.

-Organizma bir işi yapmaya hazır ise ve o işi yapmasına imkan veriliyorsa öfke duymaz, öğrenme olumlu etkilenir.

2-Tekrar

1930’dan Önce;

**Tekrar etmek davranışı doğrudan güçlendirir.

**Tekrar etmemek davranışı ortadan kaldırır.

1930’dan Sonra;

**Tekrar etmek doğrudan güçlendirmez, geri bildirim olmalıdır.

**Tekrar etmemek davranışı doğrudan kaldırmaz. Sadece biraz unutmaya sebep olabilir.

3-Etki

-Haz kavramı vardır.

-Hoşa giden etki varsa davranış güçlenir.

-Hoşa gitmeyen Etki varsa davranış zayıflar.

İkincil Yasalar

1-Dikkat Çeken Uyarıcılar

-Organizma için önemli olan uyaranları diğer uyarıcılardan daha ön planda algılamasıdır.

2- Öğrenici Özellikleri

Kalıcı ve geçicidir.

3-Çoklu Tepkiler

-Amaca ulaşmak için uygulanan tüm etkinliklerdir.

4-Tepki Analojisi

-Benzer davranışları benzer durumlarda ortaya koymaktır.

-Öğrenmenin genellenmesidir.

Örnek

Annesi kızdığı zaman kendisini ağlayarak affettiren çocuk, okulda öğretmeni kızdığı zamanda kendini affettirmek için yine ağlamayı deneyecektir.

5.Çağrışımsal Geçiş

-Klasik koşullanma mantığına dayanır.

Örnek

Köpeğe et uzat ayağa kalkar.

Köpeğe ayağa kalk dersen kalkmaz.

Köpeğe et uzatıp komut verilirse ayağa kalkar.

Sadece komut ve ayağa kalkar.

DİKKAT !!!!! 

Soruda Thorndike derse; Çağrışımsal geçiş, Thorndike demezse klasik koşullanmadır.

6-Etki Yayılması

-Bir davranışı ödüllendirmek isterken o davranışın öncesinde veya sonrasında olan davranışları da farkında olmadan pekiştirmektir.

7-Çağrışımsal Zıtlık

-Her zaman ileri doğrudur.

8-Ait Olma

-Birbirine ait olan durumlar daha kolay benimsenir, anımsanır.

9-Küçük Adımlar İlkesi

-Basamak basamak bir davranışın öğrenilmesidir.

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir