ANAYASA KONU ANLATIMI

İDARE HUKUKU

İDARE HUKUKU

Bu yazımızda İdare Hukuku konu anlatımını hazırladık. İdare Hukuk konusu ile ilgili KPSS sınavında her yıl ortalama olarak  3 soru gelmektedir. Dolayısıyla Anayasa kısmında İdare Hukuku konusu oldukça önemli bir konudur. İdare Hukuku ile ilgili test sorularını da çözmenizi tavsiye ederiz.

İdari Hukukun Özellikleri

-Kamu hukuku dalıdır.

-Genç bir hukuk dalıdır.

-Dinamik bir hukuk dalıdır.

-Dağınıktır. Tedvin edilmemiştir.

-İçtihat hukukudur.

-Statü hukukudur.

-Uyuşmazlıklar idari yargılarda çözümlenir.

İdari Fonksiyon

-Kişilerin gündelik gereksinimini karşılamasıdır. Amacı kamu yararıdır.

-İdarenin üstün yetki ve ayrıcalıklarına dayanır.

-İdari işlemler ya da eylemler yapar.

-Re’sen (kendiliğinden) harekete geçer.

-Sürekli bir devlet fonksiyonudur.

-Tüm bireyleri kapsar.

İdare Hukukunun Kaynakları

-Anayasa

-Kanun – KHK – M.A.A

-Yönetmelik

-Bilimsel Görüşler

-Yargısal Kararlar

-Cumhurbaşkanı Kararnamesi .

UYARI !!!!!

*** Örf – Adet Hukuku İdare Hukukunun kaynağı değildir.

Türkiye Cumhuriyeti İdaresinin Görevleri

-Milli Güvenliği sağlamak

-Kolluk faaliyetleri

-Kamu hizmetleri sunmak

-Planlama faaliyetleri

-Özendirme ve teşvik faaliyetleri

-İç düzen (öz yönetim) faaliyetleri (Kamuya yönelik olmayan tek faaliyet)

Kamu Hizmetleri Özellikleri

-Süreklilik (Devamlılık)

-Değişkenlik 

-Nesnellik (Gerçeklik) 

-Kamu Hizmetleri  bedelsizdir.

Kolluk Faaliyetleri 

-Kamu düzeninin korunması, bozulan kamu düzeninin yeniden yoluna sokulması için yürütülen faaliyetlere denir.

-Adli Kolluk

-İdari Kolluk

Kamu Düzeni Ögeleri

*** Güvenlik

*** Genel Ahlak

*** Genel Sağlık

*** Esenlik ve Dirlik

Adli Kolluk

-Mevcut kamu düzeni bozulduktan sonra harekete geçer.

-Bastırıcıdır.

-Delilleri araştırır.

-Adli yargıdadır.

İdari Kolluk

-Mevcut düzeni korumak amaçtır.

-Önleyicidir.

-İdari yargıdadır.

Genel İdari Kolluk Makamları

-İçişleri Bakanı

-Vali

-Kaymakam

-Personel —> polis , jandarma, bekçi

UYARI !!!!!

*** Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı İçişlerine bağlandı.

İdare Hukukuna İlişkin İlke ve Esaslar

-İdarenin kanuniliği ilkesi

-Merkezden yönetim ilkesi

-Yerinden yönetim ilkesi

-İdarenin bütünlüğü ilkesi

-Yetki genişliği ilkesi

-Kamu tüzel kişiliği ilkesi

-Kamu hizmeti görevlileri

Türkiye Cumhuriyeti İdari Teşkilat Yapısı 

-Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetim olmak üzere 2’ye ayrılır.

Merkezden Yönetim

a) Başkent Teşkilatı

-Hizmetin çıkış noktasıdır.

-Hizmetler belirlenir.

b) Taşra Teşkilatı

-Hizmetleri tüm il ve ilçelere ulaştırır.

Merkezden Yönetim ;

-Demokratik ilkelere uygun değildir.

-Bürokrasi ve kırtasiye işlerini artırır.

-Harcamalar ve mali denetim kolaydır.

-Güçlü bir devlet yönetimi sağlar.

-Hizmetler tek tiptir.

Yerinden Yönetim 

a) Yerel Yerinden Yönetim

-Yöresel ihtiyaçları karşılamak için oluşturulan yapı (Belediye, köy vb.)

b) Hizmet Yerinden Yönetim

-Belirli alanlarda uzmanlaşarak hizmet verenlerdir.

Yerel Yerinden Yönetim;

-Demokratik ilkeler uygundur.

-Bürokrasi ve kırtasiye işlerini azaltır.

-Harcamalar ve mali denetim zordur.

-Ülke bütünlüğünün bölünmesi tehlikesi yaratır.

-Partizanca uygulamalara yol açar.

-Tek tip değildir.

Taşra Teşkilatı

-Atama ile gelirler.

-Ayrı bir bütçesi yoktur.

-Kamu tüzel kişilikleri yoktur.

-Yönetmelik çıkaramazlar.

-Denetlemesi hiyerarşiye göredir.

Yerel Yerinden Yönetimler

-Seçimle gelirler. (Yerel Seçimler 5 yılda bir yapılır. )

-Ayrı bir bütçeleri vardır.

-Kamu tüzel kişilikleri vardır.

-Yönetmelik çıkarabilirler.

-İdari vesayetle denetlenirler.

Başkent Teşkilatı

-Cumhurbaşkanlığı

-Bakanlıklar

Başkente Yardımcı Kuruluşlar

-MGK

-Sayıştay

-Danıştay

-Ekonomik ve Sosyal Konsey

Taşra Teşkilatı

İl Genel İdaresi 

-Vali

-İl İdare Kurulu

-İl İdare Şube Başkanı

-Atama ile göreve gelirler.

-Kamu Tüzel Kişilikleri yoktur.

-Yönetmelik çıkaramazlar.

-Ayrı bir bütçesi yoktur.

Vali;

-Yetki genişliğine sahiptir.

-Amaç merkezden yönetimin sakıncalarını azaltmaktır.

-İstisnai memurdur.

-Müşterek kararnamesi ile atanır.

-Vali, devletin, hükümetin, tek tek tüm bakanlıkların temsilcisidir.

İlçe İdaresi

-Kaymakam

-İlçe İdare Kurulu

-İlçe İdare Şube Başkanlığı

 Kaymakam;

-Yetki genişliği yoktur.

-Hükümetin ve tek tek tüm bakanlıkların temsilcisidir.

-Müşterek kararnamesi ile atanır.

YERİNDEN YÖNETİMLER

Yerel Yerinden Yönetimler

İl Özel İdaresi

-Vali

-İl Genel Meclisi

-İl Daimi Encümeni

Belediye

-Belediye Başkanı

-Belediye Meclisi

-Belediye Encümeni

*** Belediye kurulması için en az 5 bin nüfus gereklidir.

*** Belediye Başkanını geçici olarak görevden uzaklaştıran ” İç işleri Bakanlığıdır”

*** Belediye Başkanının görevine “Danıştay” son verir.

Müşterek Kararname ile kurulur.

Büyükşehir Belediyesi

-750.000 kişi ile kurulur.

-Kanunla kurulur.

Köy

-Muhtar

-İhtiyar Heyeti

-Köy Derneği

*** 150 – 2000 kişi ile kurulur.

*** İdare kararla kurulur.

*** Köyün hiyerarşik amiri ” Muhtar”dır.

** İhtiyar Heyeti’nin doğal üyeleri ; *İmam ve *Öğretmen’dir.

Hizmet Yerinden Yönetim

-İktisadi Kamu Kurumları

-İdari Kamu Kurumları

-Sosyal Kamu Kurumları

-Bilimsel Kamu Kurumları

-Kamu Kurumları Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

Kamu Tüzel Kişileri

-TRT

-Üniversiteler

-Belediyeler

-İl Özel İdaresi

-Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

-Atatürk Dil ve Tarih Kurumu

-Köy

-Merkezi İdare Teşkilatı

İdarenin Bütünlüğünü Sağlayan İlkeler

Hiyerarşi

-Hukuka uygunluk

-Yapılan işlem yerinde mi? değil mi? vardır.

İdari Vesayet

-Hukuka uygunluk.

-Yerindelik denetimi yoktur.

İdarenin Mal Edinme Yöntemleri

-Kamulaştırma (İstimlak)

-İstimal

-Geçici İşgal

1.Kamulaştırma (İstimlak)

-Özel mülkiyette bulunan taşınmaz mallara (arsa,arazi) kamu yararına el konulmasına denir.

-Bedel peşin ödenir.

-Taksitlendirme de yapılabilir.

-Taksitlendirme süresi 5 yılı geçemez.

-Eğer kamulaştırılan taşınmaza 5 yıl içinde hiç bir işlem yapılmazsa, kamulaştıran yerler geri alınabilir.

-Küçük çiftçinin işlediği toprak kamulaştırılıyorsa bedel peşin ödenir, taksitlendirme yapılamaz.

İstimal

-Özel mülkiyette bulunan taşınabilir mallara el konulmasıdır.

-Olağanüstü bir durumda uygulanır.

Geçici İşgal

-Bayındırlık hizmetinin görülmesi esnasında idarenin arazileri, malları geçici olarak kiralaması, işgal etmesidir.

Devletleştirme

-Özel mülkiyette bulunan bir işletmeye bir girişime teşebbüste bulunulmasıdır.

KAMU GÖREVLİLERİ

1- Sözleşmeli Personel

-Belli bir meslek bilgisi ve uzmanlık gerektiren alanlardadır.

2-Geçici Personel

-1 yıldan az ya da mevsimlik çalışırlar.

3- İşçi

-Hizmet akdine bağlı kalarak çalışan gruptur.

4- Memur

657 sayılı Devlet memurları kanununa tabidir.

İdarenin asli ve sürekli hizmetleri için gerekli olan personeldir.

Şartları ;

*** T.C vatandaşı olmak

*** 18 yaşını doldurmuş olmak

*** En az ortaokul mezunu olmalıdır.

*** Askerlikle ilişiği bulunmaması

*** Görev yapmaya engel sağlık problemi olmaması

*** Güvenlik soruşturmasında geçmiş olmak

*** Taksirli suçlar hariç ağır hapis veya 1 yıldan fazla hapis cezası almamış olmak.

UYARI!!!!!

**Aday memurluk en az 1 yıl, en çok 2 yıldır.

**İstifa eden memur 6 ay geri dönemez.

**Aday memur iken, memurluğu sona eren kişi 3 yıl memur olamaz.

Göreve Başlama

-Yaşadığın bir ile atanmışsan ertesi gün görevine başlamalısın.

-Yaşadığın il dışında bir ile atanmışsan 15 gün içinde görevine başlamalısın.

UYARI !!!!!

Vaktinde görevine başlamayan memur müstafi (Çekilmiş) sayılır ve 1 yıl memur olamaz.

Memurların Yükümlülükleri

-Anayasa ve kanunlara saygılı olmalı.

-Hiyerarşik üstüne itaat etmeli.

-Kıyafet yükümlülüğüne uymalı.

-Hizmeti kesintisiz ve kişisel olarak yerine getirmeli.

-Mal bildirimi yapılmalı. (5 yılda bir)

-Resmi belge, araç ve gereçleri iade etmeli.

DİKKAT !!!!

Kanunsuz Emir; Üst, ast’a kanuna uymayan emir verdiğinde, ast bunu üste bildirmeli. Buna rağmen üst emri yazılı bildirirse, ast bunu yapar ama ast bildirdiği için sorumlu değildir.

Memurların Yasakları

-Siyasi faaliyette bulunamaz.

-Siyasi partiye üye olamaz.

-Ticaret ve sanatla uğraşamaz.

-Taraflı davranamaz.

-Hediye ve çıkar sağlayamaz.

-Grev yasaktır.

-Ayrıldığı kuruma karşı görev alma yasağı.

-Gizli bilgileri ifşa etmeyecek.

Memurluk Mesleğinin İlkeleri

1-Sınıflandırma

-14 hizmet sınıfı vardır.

2-Liyakat

-Memurluk mesleğini yetenek esasına dayandırır.

-Tarafsızlık sağlar.

3-Kariyer

-Memurun bulunduğu kademeden üst kademeye çıkması, yükselmesi.

Disiplin Cezaları

1-Uyarma

-Memura davranışlarında dikkatli olmasını yazı ile bildirmesine uyarma denir.

-2010 yılında yargı yolu açılmıştır.

2-Kınama

-Memurun davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesine denir.

-2010 yılında yargı yolu açılmıştır.

3-Aylıktan kesme 

-Memurun göreve gitmemesi, geç gidip erken çıkması durumunda uygulanabilecek işlem.

4-Memuriyetten çıkarma (İhraç)

-Siyasi partiye üye olmak,

-1 yılda toplam 20 gün mazeretsiz işe gelmeme durumunda memuriyetten çıkarılabilir.

Memuriyeti Sona Erdiren Haller .

-Ölüm                                 -İstifa

-Emekli olma                     -Müstafi Sayılma

-Bağdaşmayan görev       

İDARE HUKUKU KPSS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ.

MEMURLAR İLE İLGİLİ KPSS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir