REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM

MESLEKİ GELİŞİM KURAMI

MESLEKİ GELİŞİM KURAMI

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri konusu olan Rehberlik ve Özel Eğitim dersi içerisinde yer alan Mesleki Gelişim Kuramı konusundan bahsedeceğiz. KPSS’ de Rehberlik ve Özel Eğitimden 10 soru çıkmaktadır. Rehberlik ve Özel Eğitim konuları parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz.

Mesleki gelişim sürecinin hangi aşamalardan geçerek nasıl oluştuğunu açıklar.

Isaacson

-Dünya’da mesleki gelişim sürecinin belli aşamalardan geçerek oluştuğunu savunur.

-5-12 yaş

-Uyanış ve farkında olma

– Sağlıklı karar yoktur.

-Yavaş yavaş fark etme vardır.

12-15 Yaş

-Araştırma ve keşfetme

-İlgi yetenek, değer, vb. uygunluğu arar.

15-18 Yaş

-Karar verme

-Kritik dönemdir.

-Kendi yeteneklerine ilgisine göre bir meslek seçer.

18-23 Yaş

-Hazırlık

-Seçtiği meslekle ilgili eğitim alır.

23 Yaş Üstü

-İşe yerleşme

Parson Modeli

-Rehberliğin başlangıcıdır.

-Temel amacı; İşe uygun meslek elemanı seçmektir.

-Bu model önce bireyin özünü belirler, sonra işin özünü belirler tutarlıysa ikisini de bir araya getirir.

Holland ve Kişilik Tipolojisi

-Meslek seçimi kişiliğin bir mesleğe yansımasıdır.

-Meslek seçiminde kişilik kavramı evrenseldir.

-Yetenek=İlgidir.der.

-Bazı mesleklerde birden fazla kişilik tipinin etkisi olabilir.

-Her mesleğin ait olduğu bir çevre vardır.

Gerçekçi Tip

-Genellikle açık havada çalışmaktan hoşlanır.

-İnşaat işçisi, oto tamircisi, ziraatçı

-Kas ve enerji kuvvetine dayalı işlerde başarılı

-Erkeksi, Antisosyal, maddeci, bağımsız kişilik

Geleneksel Tip

-Titiz, sebaatkar, düzenli ,risk almaktan kaçınan, hiyerarşik yapıya uygun, sistemli, ritüellere bağlı hareket eden kişi yapısı.

-Kütüphaneci, veznedar, muhasebeci, masa başı çalışan memurlar örnek olarak verilebilir.

Girişimci Tip

-İkna kabiliyeti yüksek, organizasyon becerisi gelişmiş, risk almaktan kaçınmayan, beden dilini etkili kullanan tiptir.

-Pazarlamacı, emlakçı, avukat, menajer örnek olarak verilebilir.

-İkna yetisi gelişmiştir.

Araştırmacı Tip

-İlgi alanı bilimdir.

-Beynin sol yarım küresini kullanır.

-Araştırmak ve keşfetmekten haz alırlar.

-Merak duyguları gelişmiştir.

-Problem çözme yetisi yüksektir.

-Matematikçi, mühendisler, bilim adamları örnek olarak verilebilir.

Artistik Tip (Sanatçı)

-Yaratıcı, hayal gücü yüksek duygularını etkin ifade eder.

-Beynin daha çok sağ yanını kullanır.

-Estetik yönü gelişmiş kişilerdir.

-Ressam, heykeltraş, sinema ve tiyatro oyuncusu vb. örnek olarak verilebilir.

Sosyal Tip

-Sosyal yönü gelişmiş, empati kurabilen, işbirliğine yatkın, yardımsever, paylaşımcı, dayanışma gücü yüksek lider kişilerdir.

-Öğretmenler, din adamları , politikacılar örnek olarak verilebilir.

Roe ve İhtiyaçlar Kuramı

-Bireyin doyurulmamış ihtiyaçlarının meslek seçimi üzerinde etkili olduğunu savunur.

-Freud’un görüşünü benimser.

-0-6 yaş döneminde anne babaların çocuğunun sevgi ihtiyacını karşılamaması meslek seçiminde belirleyicidir.

Super Benlik Kuramı

-Hayat boyu devam eder.

-Seçtiğin meslek sana uygun değilse geri dönüş yapabilirsin.

-Geri dönüşler olduğu için esnektir.

Büyüme (4-14 Yaş)

Hayal Evresi (4-10 Yaş) : Meslekle ilgili fantezi vardır. Meslekleri oyunla tanır.

İlgi Evresi (10-12 Yaş) : Yaptığı etkinlikten hoşlanıp hoşlanmadığını anlat.

Yetenek Evresi (12-14 Yaş) : Birey potansiyelinin farkına varır.

Araştırma (14-24 Yaş)

Deneme Evresi (14-17 Yaş) : İlk kez mesleki deneyim geçirir.

Geçiş Evresi (17-21 Yaş) :Kritik evredir.Birey burda meslekle ilgili karar verir.

Sınama- İzleme (21-24 Yaş) : Seçtiğin meslekle ilgili eğitim aldığın dönemdir. Eğitim alırken sana uygunluğu sınama dönemidir.Sana uygun olup olmadığını anladığın an geriye dönüş için ilk basamağı esneklik sınama ile başlar.

Yerleştirme (24-44 Yaş)

Sınama İzleme (24-31 Yaş) :Mesleğe başladığın meslekten kazanç elde ettiğin dönemdir.Burda da geriye dönüş mümkündür ancak çok zordur.

Sağlamlaştırma (31-44 Yaş) : Mesleği kabul eder. Geri dönüş yoktur.

Koruma  (44-64 Yaş) : Kariyer zirvesi yapılan yerdir.Yapılan kariyerin korunduğu evredir.

Çöküş (64 Yaş ve Üstü)

Yavaşlama (64-71 Yaş) : Emekliliğe hazırlık.

Tam Emeklilik (71+) : Emeklisiniz.

Ginzberg ve Arkadaşlarının Kuramı

-Ömür boyu devam etmez ve 22-23 yaşlarında biter.

-Geri dönüş yoktur bu yüzdende katıdır.

Fantezi (5-12 Yaş)

Super’in Hayal Evresi : Mesleklerin farkına oyunla varılır.

Geçici (12-17 Yaş) : Bireyin kendini tanımaya başladığı aşama.

İlgi (12-13 Yaş)

Yetenek (13-15 Yaş) : Potansiyel

Değer (15-16 Yaş): Doyum

Geçiş (16-17 Yaş) : Ara evredir.Mesleğe geçiş yapacagı yerdir.

Gerçekçi (17-23 Yaş)

Keşfetme (17-19 Yaş) : Kendi ilgi, yetenek ve değerlerine göre yapabileceği meslekleri keşfeder.

Billurlaşma (19-21 Yaş) : Seçenekleri daraltır. Keşfedip sıraladığı meslekleri daraltır.

Karar Verme (21-23 Yaş) : Daralan meslek seçiminden birini seç ve karar ver. Geri dönüş yok.

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

EĞİTİM BİLİMLERİ KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir