KONU ANLATIMI TARİH

OSMANLI DEVLETİ KURULUŞ DÖNEMİ

OSMANLI DEVLETİ KURULUŞ DÖNEMİ

Bu yazımızda Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi konu anlatımını sizler için hazırladık.Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan KPSS Sınavında 1 soru gelmektedir. Kuruluş Dönemi konusunun daha iyi anlaşılması için test sorularını da çözmenizi tavsiye ederiz.

Osmanlı Devletinin Kısa Zamanda Büyümesinin Sebepleri

-Merkeziyetçi devlet anlayışına sahip olması

-Osmanlı devlet adamlarının yetenekli olması

-Osmanlı’nın izlemiş olduğu iskan, istimalet ve gaza – cihat politikaları

-Ahilik, Bektaşilik ve Mevlevilik gibi tarikatların desteğini almaları

-Bir uç beyliği olması

-Bizans’ın, Balkanların ve Anadolu’nun karışıklık içinde bulunması

-Sürekli doğudan gelen Türkmen göçleriyle nüfusunun ve askeri gücünün artması

-Adaletli ve hoşgörülü bir politika izlenmesi

-Balkanlarda uygulanan sistemli fetih ve iskân politikası

-Gönüllü unsurların etkisi (Ahiyanı Rum, Feteyani Rum, Abdalanı Rum, Gaziyanı Rum)

İskan Politikası

-Yurtsuz Türkmenlerin Balkanlara yerleştirilmesi ve Balkanlarda devleti kalıcı kılma politikasıdır.

İskan Politikasının Özellikleri

Fethedilen yerlere genel olarak göçebeler yerleştirildi.

Fethedilen yerlere götürülen ailelerin birbiriyle problemli olmamasına dikkat edilirdi.

Fethedilen yerlere götürülen göçebelerin geri gelmemesine özen gösterilirdi.

İskan edilenlere vergi kolaylığı sağlanırdı.

 İskan edilenlere tohum ve malzeme verilirdi.

KURULUŞ DEVRİ (1299-1453)

 Kuruluş Devri Hükümdarları

-I. Osman (1299-1326)

-Orhan Bey (1 326-1362)

-I. Murat (1362-1 389)

-Bayezid (Yıldırım) (1389-1402)

-I. Mehmet (Çelebi) (141 3-1421)

-Il. Murat (1421-1451)

-II. Mehmet (Fatih ) (1451-1481)

Osman Bey Dönemi (1299-1326)

-Fahrüddin lakabıyla anıldı.

-Anadolu -Türk siyasi birliği politikasını izlemedi. Dursun Fakih’i ilk Osmanlı kadısı olarak görevlendirildi.

-Osman Bey, Türk geleneğine bağlı “Fetheden fethettiği yerin sahibidir.” anlayışıyla fethettiği yerleri kardeşi, oğulları ve arkadaşlarına dirlik olarak verdi.

-İlk Osmanlı vergisini aldı. (Bac Vergisi: Pazarlardan alınan vergi)

-Anadolu Selçuklu Devleti’ndeki iktidar boşluğundan yararlanarak 1299’da Osmanlı Devleti’ni resmen kurdu.

-Osmanlı’yı aşiretten beyliğe geçirdi.

-Mezarı Gümüşlü Kümbet’tedir. (Bursa)

Osman Bey Dönemi Önemli Olayları

-Karacahisar’ı Bizans’tan almıştır. 

-Bilecik, İnegöl, Yarhisar ve Yenişehir’i alarak İzmit’e yaklaşmıştır.

-Bizans tekfurlarını Koyunhisar  Savaşı’nda yenmiştir (İlk Osmanlı-Bizans Savaşı)

-İlk Osmanlı parasını (bakır) bastırmıştır.

Orhan Bey Dönemi (1326-1362) 

-Babasının 1326 yılında vefat etmesinden sonra Osmanlı Devleti’nin başına Orhan Bey geçmiştir.

-İbn-i Batuta, Orhan Bey’i ziyaret ederek onu “Türkmen hükümdarlarının en ulusu” olarak nitelemiştir. 

-Osmanlı tarihinde ilk kez “sultan” unvanını kullanan padişahtır. 

Orhan Bey Dönemi Önemli Olaylar

-Bursa’nın alınması(1326) (Bizans’ın Marmara’nın Güneyindeki etkisi azalmıştır.)

-Maltepe (Palekanon) Savaşı (1329) 

-İznik ve Kocaeli’nin fethi 

-Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlılara katılması (Osmanlı Devleti’ne katılan ilk beylik)

-Rumeli’ye geçiş

-İlk divan teşkilatı kuruldu.

-İlk gümüş para bu dönemde bastırıldı.

-Yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli orduyu oluşturdu.

-Sancak sistemi kuruldu.

-Sancaklara kadı ve subaşı ataması yapıldı.

-Osmanlı’yı beylikten devlet konumuna geçirdi.

-İznik’te ilk Osmanlı medresesi kuruldu. (İlk osmanlı müderrisi Davud-ı Kayseri’dir.)

-İlk vezirlik makamını kurdu. (İlk Osmanlı veziri Alaeddin Paşa’dır.)

-Tımar sistemi kuruldu.

I.Murat Dönemi (1362-1389)

– l. Murat oğlu Yıldırım Bayezıt’ı Germiyan Beyi’nin kızıyla evlendirerek  Kütahya, Tavşanlı, Simav ve dolaylarını çeyiz olarak almıştır.

– Divan teşkilatı sistemli ve sürekli hâle getirilmiştir.

-Ankara, Karamanoğulları’ndan geri alınmıştır. (Böylece ilk kez Karamanoğulları ile savaşılmıştır.)

-Veraset sisteminde değişiklik yaparak bu anlayışla“ülke hükümdar ve oğullarınındır.” şeklinde düzenlemiştir. (Veraset sisteminde ilk kez değişiklik yapılmıştır.)

– İlk kez kazaskerlik makamı oluşturulmuştur.  

 -Pençik Kanunu çıkarılarak Yeniçeri Ocağı kurulmuştur.

Enderun Mektebinin temeli atılmıştır.

– Devşirme sistemi uygulanmaya başlanmıştır (Pençik sistemi temelidir.)

-Tımar sistemi sistemli bir şekilde uygulanmaya başlanmış ve Tımarlı Sipahi ordusu kurulmuştur.

-Rumeli Beylerbeyliği oluşturulmuştur.

-İlk Rumeli beylerbeyi Lala Şahin Paşa’dır.

-Topçu Ocağı kurulmuştur.

-İlk mali düzenleme yapılmış ve ilk defterdarlık makamı oluşturulmuştur.

-Edirne (1363) ve Filibe’nin Fethi

-Sırpsındığı Savaşı (1364)

-Çirmen Savaşı (1371)

-Kosova Savaşı (1389)

Edirne ve Filibe’nin Fethi (Sazlıdere Savaşı) (1363)

-I.Murat’ın ilk hedefi Edirne olmuştur.Lala Şahin Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu 1363 yılında Edirne’yi fethetmiş ve ardından Filibe alınmıştır.

-Edirne’nin fetih edilmesiyle birlikte Sırp ve Bulgarların Bizans’la bağlantısı kesilmiştir ve Edirne başkent olmuştur.

Sırpsındığı Savaşı (1364)

-İlk Osmanlı-Haçlı Savaşıdır.

-Savaşı Osmanlı Devleti kazanmıştır.

I.Kosava Savaşı (1389)

Osmanlıların Balkanlarda ilerleyişini durdurmak için Sırp Kralı Lazar’ın öncülüğünde bir Haçlı ordusu kurulmuş ve Kosova’da yapılan savaş Çandarlı Halil Hayrettin Paşa kumandasındaki Osmanlı ordusu kazanmıştır,

I.Kosava Savaşı Sonuçları

-I.Murat savaş alanını gezerken şehit olmuş, yerine oğlu Yıldırım Bayezid geçmiştir.

-Sırplar yeniden Osmanlı’nın üstünlüğünü kabul etmiştir.

-Kuzey Sırbistan yolu Osmanlılara açılmıştır.

-Balkan topraklarında Osmanlılara karşı koyacak önemli bir güç kalmamıştır.

I.Kosova Savaşı Önemi

-Osmanlı’nın büyük bir orduya karşı kazandığı ilk savaştır.

-Osmanlı Devleti bu savaşta ilk defa top kullanmıştır.

-Anadolu beylikleri ilk kez bu savaşta Osmanlı’ya yardım etmiştir.

Yıldırım Bayezid (l.Bayezid) Dönemi (1389-1402)

-Osmanlı’da esir düşen ve İstanbul’u kuşatan ilk Osmanlı padişahıdır.

-Gelibolu’da ilk büyük Osmanlı tersanesi kurulmuştur.

-Merkez Kütahya olmak üzere Anadolu Beylerbeyliği kurulmuştur.

Yıldırım Bayezid (l.Bayezid) Dönemi Önemli Olaylar

-İstanbul Kuşatmaları,

-Niğbolu Savaşı (1396),

-Anadolu’da Türk Birliğinin Sağlanması,

-Ankara Savaşı (1402)

Niğbolu Savaşı (1386)

-Kuşatma altında bulunan Bizans’ın Avrupa’dan yardım istemesi ve Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’da ilerlemesi ve İstanbul’u kuşatması sonucunda savaş çıkmıştır.

-Savaşı Osmanlı Devleti kazanmış ve ilk kez bu savaş sırasında Avrupa’nın büyük devletlerini yenmiştir.

-Bu zaferden sonra Bulgaristan tamamen Türk topraklarına katılmıştır.

-Osmanlı’nın İslam dünyasındaki etkinliği artmıştır..

-Balkanlar’da güvenliği sağlayan Yıldırım Bayezid, Türk siyasi birliğini sağlamak için Anadolu’ya yönelmiştir.

-Niğbolu zaferinden sonra Mısır’daki Halife l. Mütevekkil, Yıldırım’a “Sultan-ı İklim-i Rum (Rum Diyarının Sultanı)” unvanını vermiştir.

-Niğbolu Savaşı’ndan sonra İstanbul tekrar kuşatılmış ve Yıldırım Bayezid Bizans’a gelecek yardımları engellemek amacıyla Anadolu Hisarı’nı (Güzelce Hisar) yaptırmıştır.

DİKKAT !!! Yıldırım Bayezid Anadolu-Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlayan ilk padişahtır.

Ankara Savaşı (1402)

Sebepleri

-Yıldırım Beyazid tarafından toprakları alınan Anadolu beylerinin Timur’a sığınarak onu kışkırtmaları

– Timur’un Çin’e yapacağı sefer öncesinde arkasında güçlü bir devlet bırakmak istemeyişi

– Timur’un Osmanlı’dan kabul edilemez istekleri

Sonuçları

-İlk ve son kez bir Osmanlı padişahı savaşta esir düşmüştür.

-İstanbul’un alınması elli yıl gecikmiştir.

-Osmanlı Devleti  Fetret Devri’ne girmiştir.(11 yıl sürdü)

-Anadolu Türk birliği yeniden bozulmuş, beylikler yeniden kurulmuştur.

-Balkanlarda Osmanlı ilerleyişi bir süre durmuş, hatta bazı topraklar kaybedilmiştir.

-Anadolu’da sosyal ve ekonomik düzen bozulmuştur.

-Akkoyunlu Devleti, Osmanlı’yı tehdit etmeye başlamıştır.

-Bursa Osmanlı Arşivi yakılmıştır.

 l. Mehmet (Çelebi Mehmet) Dönemi (1413-1421)

-Fetret Devrine son vererek devleti yıkılmaktan kurtarmıştır. Bu nedenle Çelebi Mehmet devletin ikinci kurucusu sayılmaktadır.

-Bu dönemde Venediklilerle ilk deniz savaşı yapıldı. Ancak bu savaşı Venedikliler kazandı. Osmanlı ise denizlerde tecrübe kazanmış oldu.

Anadolu Türk birliğini yeniden sağlamaya çalıştı.

-Osmanlıda çıkan ilk dini ve sosyal içerikli isyan olan Şeyh Bedrettin İsyanını bastırdı.

-Kardeşi Mustafa’nın çıkardığı ‘Düzmece Muştafa İsyanı”nı bastırdı.

II.Murat Dönemi (1421-1451)

Bu dönemde Şehzade Mustafa ve Düzmece Muştafa (II. isyanı) isyanları bastırılmıştır.

-Anadolu Türk siyasi birliğini sağlama çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

-Balkanlarda yoğun olarak Macarlarla mücadele edilmiştir.

Edirne-Segedin Antlaşması (1444)

-Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’daki ilerlemesinden rahatsız olan Macar, Sırp, Bosna ve Eflak kuvvetleri Haçlı ittifakı oluşturmuştur. Bu sırada Karamanoğulları sorunu ile uğraşılmasından dolayı Haçlı ittifakına karşı Osmanlı kuvvetleri başarısız olmuş ve bu antlaşma imzalanmıştır.

-Bu antlaşma Osmanlı’nın Avrupa’da imzaladığı ilk antlaşmadır.

Edirne-Segedin Antlaşması’na göre;

-İki taraf 10 yıl savaşmayacaktır.

-Tuna Nehri iki taraf arasında sınır olacaktır.

-Sırp Krallığı yeniden kurulacak ve Sırplar Osmanlı’ya vergi verecektir.

-Eflak, Osmanlılara vergi vermek koşulu ile Macaristan’ın himayesine bırakılacaktır.

Varna Savaşı (1444)

-II.Mehmet’in küçük yaşta tahta geçmesini fırsat bilen Haçlılar, Edirne Segedin Antlaşması’nı bozup tekrar Osmanlı’ya saldırmışlardır.

-Haçlı ordusu yenilgiye uğratılmıştır.

II. Kosova Savaşı(1448)

-Varna Zaferi’nden sonra Arnavutluk’ta İskender Bey isyan etmiştir. Osmanlı’nın bu isyanla uğraşmasını fırsat bilen Haçlı ordusu Osmanlıları Avrupa topraklarından atmak için Osmanlı’yla Kosova’da karşılaşmış ancak ağır bir yenilgi almıştır.

II. Kosova Savaşı Sonuçları

-Balkanlardaki Osmanlı egemenliği kesinlik kazandı.

-Hristiyan Avrupa, Türklere karşı bir daha Haçlı Seferine girişemeyerek (II. Viyana Kuşatmaşl’na kadar) savunmaya çekildi.

-İstanbul’un fethi kolaylaştı.

TARİH TÜM KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ.

TARİH TÜM KONU TESTLERİ İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir