KONU ANLATIMI ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

PEKİŞTİRME TARİFELERİ

PEKİŞTİRME TARİFELERİ

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri içerisinde bulunan Öğrenme Psikolojisi dersi içerisinde yer alan Öğrenme Psikolojisi Pekiştirme Tariflerinden bahsedeceğiz. KPSS’ de Öğrenme Psikolojisinden 12 soru çıkmaktadır. Öğrenme Psikolojisi uzun bir ders olduğu için konular parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz.

Sürekli Tarifeler

-Yeni bir davranış kazandırılırken kullanılır. Davranış kazandırılırken, davranışın arkasından pekiştireç verilir.

-Davranış kazandırıldıktan sonra kısmi tarifelere geçilmesi daha sağlıklıdır.

-Sönme direnci en düşük olan tarifedir. Çünkü pekiştireç bir süre sonra etkisini kaybeder.

Kısmi Tarifeler

Oranlı Tarife

-Pekiştirecin alınması yapılan davranışa bağlıdır.

a) Sabit Oranlı Tarifeler

-Organizmanın önceden belirlenmiş davranışları pekiştirilir.

-Organizma pekiştirecin kaç davranıştan sonra geleceğini bilir.

-Davranış sayısı bellidir ve o sayıda davranış yapan organizmaya pekiştireç verilir.

Örnek

*Her 50 TL alışverişten sonra 10 TL indirim çeki.

*Her 5 doğru cevaptan sonra bir çikolata.

b) Değişken Oranlı Tarifeler

-Organizma davranışın gelme sıklığını, hangi davranıştan sonra olacağını bilmez.

-En etkili tarifedir.

Örnek

*Bazen 3 video bazen 7 video sonra yürüyüşe çıkmak.

c) Artan Oranlı Tarifeler

-Organizmanın pekiştirici ulaşabilmesi için davranış sabit miktarlarda artar.

-Pekiştireç değişmez

-Az yapılan bir davranışın sıklığını artırmak için uygulanır.

Örnek

*10 tane soru çöz–> ödül al

*14soru çöz –> ödül al

*18 soru çöz –> ödül al.

d) Azalan Oranlı Tarifeler

-Organizmanın pekiştireci ulaşabilmesi her zaman bir önceki davranıştan daha az davranış ortaya çıkarmasıyla alınır.

-Sık yapılan bir davranışın sayısını azaltmak için uygulanır.

Örnek

*20 yanlış tan 15 yanlışa düşersen ödül alacaksın.

*15 yanlıştan 10 yanlışa düşersen ödül alacaksın.

Aralıklı Tarifeler

Pekiştirecin gelmesi geçen zamana bağlıdır.

Sabit Aralıklı Tarife

-Organizma pekiştirecin ne zaman geleceğini bilir.

-Zaman bellidir.

Örnek

-Her ayın 1’inde maaş çekilmesi.

Değişken Aralıklı Tarife

-Organizma pekiştirecin ne zaman geleceğini bilmez.

-Zamanı belli değildir.

Örnek

-Bankaya müfettiş gelmesi.

Artan Aralıklı Tarife

Pekiştirecin gelmesi için gereken sürenin her pekiştirmenin ardından bir miktar artırılmasıdır.

Zaman sabit miktarda artırılır.

Örnek

Yerinde duramayan bir çocuğa önce 5 dakika yerinde durursa ödül verilir. Sonra 10 dakika durursa verilir. Sonra 15 dakika durursa ödül verilir ve en sonunda istediğiniz kadar yerinde durdurabilirsiniz.

Azalan Aralıklı Tarife

-Organizmanın pekiştireci alması için her seferinde bir öncekinden daha az zaman geçmesi gereklidir.

Örnek

*Bir koşucu 100 metreyi 20 saniye de koşar ve ödül alır. Bir sonraki koşusunda ödül alması için 15 saniye de koşmalıdır.

Katışık Tarife

-Aralıklı ve oranlı tarifelerin birleştirilmiş halidir.

-Organizma birden fazla tarifeyi tamamlar ve pekiştireci alır.

Örnek

*30 Kişiye kredi kartı sat—> prim al —> Sabit oranlı

*Primi maaşınla birlikte al–> Sabit aralıklı

*İkisi birlikte olursa katışık oranlı

DİĞER PEKİŞTİRME TARİFELERİ

1-Eş Zamanlı Tarifeler

-Kişiye aynı anda birden fazla seçenek sunulur.

2-Tesadüfi Pekiştirme

-Tamamen rastlantısal olan olayların ortaya çıkıp ilişkilendirilmesiyle oluşur.

Örnek

Uğurlu para, uğurlu kalem, çiçekli elbiseyi giydiğimde kötü olaylar başıma gelcek vb.

3-Ayrımlı Pekiştirme

-İyi davranışın ödüllendirilmesi, kötü davranışın görmezden gelinmesi.

4-Karşıt Pekiştirme

-Yasaklanan bir davranışın azalması gerekirken artması durumudur.

5-Davranışta Kontrast

-İki farklı ortamda yapılan aynı davranışın bir ortamda pekiştirilirken, diğer ortamda pekiştirilmemesi durumudur.

-Pekistirilmeyen ortamda davranış ortadan kalkar.

-Pekiştirilen ortamda davranış sıklığı artar.

Örnek

*Evde annesine ağlayarak her istediğini yaptıran çocuk okula gittiğinde öğretmenine de her istediğini ağlayarak yaptırmaya çalışır. Öğretmen bu istekleri yapmadığında davranış okulda sönerken evde artış gösterir.

6-Simgesel Pekiştirme

-İlk defa otizmli çocuklarda kullanılmıştır.

Örnek

*Bir kelime öğrenirsen bir yıldız alırsın. Beşyıldız alırsan en sevdiğin çikolata ödülünü alırsın.

7-Crespi Etkisi

-Pekiştireç arttıkça performans da artar.

 

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir