KONU ANLATIMI REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM

REHBERLİK HİZMETLERİ

REHBERLİK HİZMETLERİ

Bu yazımızda Eğitim Bilimleri konusu olan Rehberlik ve Özel Eğitim dersi içerisinde yer alan Rehberlik Hizmetleri konusundan bahsedeceğiz. KPSS’ de Rehberlik ve Özel Eğitimden 10 soru çıkmaktadır. Rehberlik ve Özel Eğitim konuları parçalar halinde yüklenecektir. Bilgi Ağacım ailesi olarak sınavınız da başarılar dileriz.

DOĞRUDAN HİZMETLER

1.Psikolojik Danışma

  • Bütün hizmetlerin merkezinde bulunur.
  • Teröpatik ilişkiyi en fazla kullanandır.
  • Danışman ve danışan arasında karşılıklı teröpatik ilişki odaklı gerçekleşen yardım sürecidir.

İlkeleri

  • Hümanisttir.
  • Saygı esaslıdır.
  • Koşulsuz kabul vardır.
  • Empati yapılmalıdır.
  • Karşılıklı güven ve saygı olmalıdır.
  • Saydam olunmalıdır. Yani içi dışı bir olunmalıdır.
  • Tutarlı olunmalıdır.

Sen Dili

  • Konuşan kişi ile iletişim engeli oluşur.
  • Suçlayıcı, yargılayıcı, eleştirici, emredici şekilde yaklaşırlar.
  • Savunma mekanizması geliştirir.
  • Özsaygı zedeleyicidir.

Ben Dili

  • Suçlamaz, eleştirmez, yargılamaz sadece beklentisini söyler.
  • Savunma mekanizması oluşturmaz.

Tutarlılık

  • Kişinin sözleri ile davranışları arasındaki uyumu ifade eder.

Psikolojik Danışma Kuramları

Psiko-Analitik

  • Freud’a göre; Her isnan doğuştan “cinsellik ve saldırganlık” dürtüsüyle dünyaya gelir. 
  • Bunlar toplum etkisiyle bastırılır ve bilinç dışına atılır.
  • İnsanların davranışlarının temelinde bilinç dışı yaşantılar yer alır.
  • Bilinç dışı yaşantılar “hipnoz,rüya analizi dil sürçmesi” gibi tekniklerle bilinç yüzeyine çıkarılır.
  • İnsan doğuştan tehlikelidir.
  • 0-6 yaş dönemi kişilik gelişimi dönemidir.

Hümanist (İnsancıl) Danışandan Hız Alan

  • Her insan doğuştan kendini gerçekleştirme potansiyeline sahiptir.
  • Her insan doğuştan iyidir.

Davranışçı Yaklaşım

  • İnsan zihnini dünyaya boş bir metal levha olarak gelmiştir.
  • Levha ancak geçirilen yaşantılarla anlam kazanır.
  • İnsan yaşantıları sonucu olumsuz davranışlar kazanır.
  • Sistematik duyarsızlaştırma, taşırma, eşik,zıt tepki, atılganlık eğitimi verilebilir.

Bilişsel Yaklaşım

  • İnsanların istenmeyen davranışları altında kendi zihinlerinde oluşturdukları düşünceler yer alır.
  • Olumsuz düşünce — Olumlu davranış
  • Olumlu düşünce — olumlu davranış
  • Kazanmak zihinde başlar.

Akılcı Duygusal Yaklaşım

  • İnsanların davranışlarının temelinde özellikle çocukluk yaşantılarında kazandıkları akılcı olmayan düşünceler yer alır.
  • Olumsuz düşünceler — Olumsuz davranışlara dönüşür.
  • Önceden gerçekleşen istenmeyen durumdan dolayı düşünceler olumsuzlaşır.
  • En sık ABCDE terapisidir.

Gerçeklik Terapisi

  • İnsanlar hayatta yaptıkları seçimlerin sonucunu yaşarlar.
  • Bu seçimler hayatlarını olumlu-olumsuz yaşam sunmuştur.
  • Bu terapi daha sağlıklı seçim yaptırır.

Transaksiyonel Analiz

  • Kişiler arasında kullanılan iletişim biçimleri üzerinde durur.
  • İnsanlar arasındaki iletişimde bazı ego durumları vardır.
  • Bu analizde sağlıklı iletişim kurmak hedeflenir.

Eklektik Yaklaşım

  • Tek bir yaklaşıma bağlı kalmak doğru değildir.
  • Danışanın durumuna ihtiyaçlara göre istenilen davranışa başvurulabilir.
  • Danışana özgürlük tanır.
  • Sentez yaparak yaklaşır.

2.Bireyi Tanıma

  • Her bireyin kendisini tanımasını sağlamaktır.
  • Amaç bireyi çok yönlü tanımaktır.
  • Bireyi tanıma yöneltme hizmetinin temelini oluşturur.
  • Bireyi tanıma gönüllülük esası ile işler.
  • Çok yönlü tanımak için çok fazla araç uygulamak etkili bir yöntem değildir.
  • Elde edilen verilerin mutlaka gizliliği sağlanmalıdır.
  • Etkin iş birliği ile birey tanıma teknikleri uygulanır.
  • Elde edilen verilerin ne için kullanılacağı hakkında bireye bilgi verilmelidir.
  • Bazı araçların uygulanması uzmanlık gerektirir.
  • Bireyin içinde bulunduğu kültür ve şartlar verileri yorumlarken önemlidir.
  • Kullanılan tek bir araç birey ile ilgili kararlar alınmasında etkili değildir.
  • PDR de kullanılan psikolojik testler standart evraklardır.
  • geçerlilik ve güvenilirliği hesaplanarak testler üzerinde değişiklikler yapılabilir.
  • Test ya da test dışı teknikler ile ilgili bireye mutlaka bilgi verilmelidir ve bu teknikler uygulanırken en uygun zaman dilimi belirlenmelidir.
  • Elde edilen veriler kullanılacaksa bireyin adı kullanılmamalıdır.

3.Oryantasyon

  • Okula yeni gelen öğrenciye okulla ilgili bütün konularda bilgi verilir.
  • Bu bilgilendirme psikolojik danışman sınıf rehber öğretmeni akran danışmanı yapabilir.
  • Planlı yapılan bir etkinliktir.
  • Okulun öğrenciye öğrencinin de okulu tanımasını sağlar.
  • Önleyici, uyum sağlayıcı ve koruyucu işlevi vardır.

4.Bilgi Toplama ve Sunma

  • bireyin ihtiyaç duyduğu konular hakkında psikolojik danışman sınıf rehber öğretmeni branş öğretmenleri ve akranları aracılığıyla bilgi aldığı hizmettir.

5. Yöneltme

  • Rehberliğin yöneticilik hizmeti ve bireyi tanıma hizmeti ile doğrudan ilişkilidir.
  • Eğer hizmet okul içinde verilirse yöneltme olur.
  • Yönlendiren kişi de okul içerisinde bulunur.

6.Sevk

  • Yönelticilik hizmeti ile doğrudan ilgilidir.
  • Bireyi tanıma hizmeti de bulunur.
  • Okul dışında hizmet veriliyorsa sevk olur.
  • RAM ,Hastane, Psikolog, Emniyet, Klinik, Akıl ve ruh sağlığı hastalıkları

7.İzleme

  • Rehberliğin dönütüdür.

DOLAYLI HİZMETLER

1.Plan Program Hazırlama

  • Bir okulun yıllık rehberlik programının hangi aşamalardan geçerek, nasıl oluştuğunu açıklamak için kullanılan rehberlik hizmetidir.
  • Bir okulun yıllık rehberlik programı okul rehber öğretmeni tarafından hazırlanır ve MEB tarafından belirlenen çerçeve programa göre hazırlar.
  • Okulun ve öğrencilerin ihtiyaçlarına bağlı olarak oluşturur.
  • Her okulda kurulması gereken kurul; Okul rehberlik ve Psikolojik Danışman Hizmetleri Yürütme Kurulu
  • Danışman hazırladığı programı bu kurula sunuyor. Kurul Eylül’de, Şubat’ta ve Haziran’da olmak üzere en az 3 kez toplanır.
  • Kurul inceler, onay verir ve müdüre sunar.
  • Müdür 2 nüsha şeklinde inceler ve imzalar.
  • Bu nüshalardan biri okulda kalır diğeri RAM’a gönderilir.
  • RAM’den gelen onay ile gönderen okulun programı olmuş olur.

2.Araştırma Değerlendirme

  • Uygulamaya konan programın eksiklerinin ve hatalarının belirlenecek revize edilmesine denir.
  • Bu programa işlevselcilik denir.
  • Araştırma Geliştirme çalışmaları yapılır.
  • Okullarda yapılan bilimsel araştırma sonuçları.

3.Müşavirlik (Konsültasyon)

  • Sadece psikolojik danışman tarafından sunulur.
  • Uzman odaklıdır.
  • Öğretmen, yönetici ve velilere dönüktür.
  • Rehberlik ile ilgili ortak bir anlayış oluşturmak amacıyla sunulur.
  • Sorun çözme algısı ön plandadır.
  • Öğrenci de katılabilir.

4.Veli-Çevre İlişkisi

  • Uzman şartı aranmaz.
  • Sınıf rehber öğretmenleri de sunulabilir.
  • Sadece, direk olarak veliye yöneliktir.
  • Veli çocuğun gelişim özellikleri ve genel başarı ile ilgili bilgilendirilir.
  • Toplantı ya da elektronik ortamda yapılabilir.
  • Okul, çevre ile etkileşim halinde olmak.

5.Akran Temelli İlişkiler

  • En çok lise döneminde önemli görülür.
  • Akran etkisini olumluya çevirecek çalışmalar yapılmak.
  • Akran Eğitiminde; akranlar birbiri ile bilişsel konularda yardım ederler.

REHBERLİK ve ÖZEL EĞİTİM DİĞER ÜNİTELER İÇİN TIKLAYINIZ.

EĞİTİM BİLİMLERİ KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir