COĞRAFYA KONU ANLATIMI

TÜRKİYE’NİN EKONOMİK COĞRAFYASI-MADEN ve ENERJİ KAYNAKLARI

TÜRKİYE’NİN EKONOMİK COĞRAFYASI-MADEN ve ENERJİ KAYNAKLARI

Bu yazımızda Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası Madenler ve Enerji Kaynakları  konu anlatımını hazırladık. Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası konusu ile ilgili KPSS ve TYT Sınavında her yıl ortalama 4-5 soru gelmektedir. Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası konu anlatımını çalıştıktan sonra Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası çıkmış sorular ve test sorularını da çözmenizi tavsiye ederiz.

Maden

Doğal kuvvetler sonucu oluşmuş ekonomik olarak değeri olan minerallerdir.

Tenör

Madenlerin içinde bulunan işlenebilir, saf kısmı kısmı.

Rezerv

İşlenmemiş maden.

UYARI !!!!!

Madenin işlenebilmesi için gerekenler;

İç-dış piyasada talebinin olması

İşletme maliyetinin düşük olması

Ulaşım ve diğer yatırım giderlerinin uygun olması

Maden oranının yüksek olması  vb. özelliklerin bulunması gerekir.

Türkiye’de Bulunan Başlıca Maden Çeşitleri

Demir

** Sivas-Divriği , Malatya-Hekimhan ve Hasançelebi’de çıkarılır.

** Ağır sanayinin ham maddesi olan bir madendir.

** Zonguldak-Ereğli , Karabük , İzmir-Aliağa , Hatay-İskenderun , Kırıkkale ve Sivas’ta işlenir.

UYARI !!!!

Eğer işlenen yerin konumu deniz kıyısı ise sebebi “ulaşım” , eğer konum iç kesimlerse ham maddeye yakınlıktır.

Bakır

Kolay işlenir.

Isı ve elektriği iyi iletir.

Kastamonu-Küre , Artvin-Murgul , Rize-Çayeli , Elazığ-Maden ‘de çıkarılır.

Samsun ve Elazığ ‘da işlenir.

Krom

Rezervi çoktur.

İhraç edilir.

Demir başta olmak üzere metallere sertlik kazandırır.

Köyceğiz, Fethiye ve Elazığ-Guleman’da çıkarılır.

Elazığ ve Antalya’da yer alan ferrokrom tesislerinde işlenir.

Boksit (Alüminyum)

Alüminyumun elde edildiği mineraldir.

Kullanımı yaygındır.

Konya-Seydişehir , ve Antalya-Akseki’de çıkarılır.

Seydişehir’de işlenir.

UYARI !!!!!

Boksitin işlenmesinde ısı ve elektirik gücünden faydalanılır.

Bor

Bor madeninin %72’si Türkiye’dedir.

Cam,ilaç,temizlik,sanayi porselen vb. gibi alanlarda yaygın olarak kullanılır.

İhraç edilir.

Eskişehir-Kırka ve Seyitgazi , Kütahya-Emet , Balıkesir-Susurluk , Bursa’da çıkarılır.

Bandırma ve Kırka’da işlenir.

Zımpara Taşı

En çok Ege Bölgesinde bulunur.

Elmastan sonra en sert mineraldir.

Türkiye zımpara taşında Dünya birincisidir.

Bodrum, Marmaris ve Milas’tan çıkarılır.

Altın

İşletmeye açılan ilk altın madeni Bargama -Ovacık altın madenleridir.

DİKKAT !!!!!

Altın madeninin işlenmesinde siyanür kullanılması çevreye zarar vermiştir.

Barit

Türkiye’nin barit rezervi çok fazladır. Bu yüzden dünyada önemli bir yerdedir.

Petrol kuyularının basıncını artırır.

Antalya-Alanya’da çıkarılır.

Asbest

Yanmama özelliği vardır.

Kanser yapıcı etkisi vardır. Bu yüzden kullanımı yasaktır.

Trona (Soda Külü)

Sincan, Kazan ve Beypazarı’nda çıkarılır.

Cam, kimya endüstrisi, sabun ve deterjan endüstrisinde kullanılır.

DİKKAT !!!!!!

Beypazarı ve Kahramankazan kurulan tesislerde üretimi yapılacak olan soda külünün ihracatı ülkemiz için önemli bir yere sahip olacaktır.

Mermer

Türkiye mermerin rezervinde ve ihracatında Dünya birincisidir.

Kireçtaşının başkalaşmış halidir.

Marmara Adası ve Afyon en fazla mermer çıkarılan yerlerdir.

Enerji Kaynakları

Enerji Kaynakları ikiye ayrılır;

1-Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir enerji jaynakları çevreyi kirletmeyen sağlıklı yakıtlardır.

2-Yenilenemeyen Enerji Kaynakları (Fosil Yakıtlar)

Fosil kaynaklar çevreyi kirletir.

FOSİL YAKITLAR

Taş Kömürü

Taş kömürü 1.jeolojik zamanda oluşmuştur.

Tamamı Batı Karadeniz’den çıkarılır. 

Çıkarılan iller; Zonguldak-Ereğli, Karabük ve Bartın illerinde; Amasra, Kilimli, Kozlu yöreleri.

Demir – çelik endüstrisinin önemli enerji kaynağıdır.

Taş kömürü tozundan Zonguldak Çatalağzı ‘nda elektrik üretilir.

Güney Afrika Ülkelerine ihraç edilir.

DİKKAT !!!!!!

Taş kömürü madeninin tamamı Batı Karadeniz’dedir.

Linyit

-Ülkemizin en yaygın yer altı kaynağıdır.

-Kalitesizdir.

-III. Dönemde oluşmuştur.

-Linyit çıkarılan yerler;

*Afşin-Elbistan

*Ankara-Çayırhan

*Muğla-Yatağan

*Manisa-Soma

*Kütahya-Tavşanlı, Tunçbilek, Seyitömer

-Linyit en fazla Ege Bölgesinde çıkarılır.

DİKKAT !!!!!

Tufanbeyli en son açılan termik santraldir.

Yeraltı kaynakları bakımından zengin bir ülkeye sahibiz.

Petrol

-%90’ı ithal edilir.

-Ulaşımda çok kullanılır.

-Ülkemizde Batman -Raman dağında çıkarılır.

UYARI!!!!!

İzmir-İpraş,Aliağa — Mersin-Ataş–> Ulaşım amaçlı,

Kırıkkale–>Orta Anadolu’da iç piyasayı canlandırmak.

Asfaltit

-Katı petroldür.

-Şırnak-Silopi’den çıkarılır.

-Elektrik üretilir.

-Tek termik santrali Silopi’dedir.

Doğal Gaz

-%98’i ithal edilir.

-En çok elektrik üretilir.

-Konut ısıtmada da kullanılır.

-Diğer fosil yakıtlara göre çevreye daha az zarar verir.

-Kullanımının, taşınmasının kolay olması, çevreye daha az zarar vermesi sebebi ile tercih edilen enerji kaynakları arasına girmiştir.

-Kırklareli-Hamitabat  , Düzce-Akçakoca , Mardin-Çamurlu’ da çıkarılır.

-Ovaakça,Hamitabat,Ambarlı, Bandırma,Aliağa’da işlenir.

Nükleer Enerji Kaynağı

-Risklidir.

-Dünya’nın çoğu yerinde kurulmuştur.

-Mersin-Akkuyu’da ve Sinop’ta kurulmuştur.

-Mersindeki nükleer santrali Ruslarla, Sinoptaki nükleer santrali Japonlarla anlaşarak kurduk.

-Kuruluş yeri seçilirken ; arazinin depremden uzak olması ve suya yakın olması göz önüne alınır.

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Jeotermal Enerji Kaynakları

-Kırıklı yapıların ve volkanik arazilerin çok olduğu olduğu alanlarda bulunur.

-Konut ısıtmasında, seraların ısıtılmasında, elektrik üretiminde ve sağlık turizmi alanlarında kullanılır.

-Potansiyeli en fazla Ege Bölgesindedir. Nedeni; Kırıklı yapının fazla olması.

DİKKAT !!!!!!

Denizli Sarayköy kurulan ilk jeotermal kaynağımızdır.

-Üretim iklimden etkilenmez.

-Aydın-Germencik, Denizli-Sarayköy, Çanakkale-Tuzla çıkarım alanlarıdır.

Hidroelektrik

-Hidroelektrik üretim potansiyeli en fazla Doğu Anadolu’da, en az Marmara’dadır.

-Yenilebilir ve temiz enerji kaynağıdır.

-Üretim iklimden etkilenir.

Türkiye’de Büyük Baraj ve Hidroelektrik Santralleri

** Atatürk Barajı                  **Keban Barajı             **Karakaya Barajı            **Hasan Uğurlu Barajı        **Suat Uğurlu Barajı     **Kapulukya Barajı **Deriner            **Demirköprü

UYARI !!!!!

İlk baraj Çubuk Barajıdır.

Rüzgar Enerjisi

-Önemi giderek artmaktadır.

-Temiz, çevreci ve yenilebilir bir enerji kaynağıdır.

-İzmir-Alaçatı, Çanakkale, Bandırma, Osmaniye, Muğla ‘da rüzgar santralleri üretime başlamıştır.

DİKKAT !!!!!!

*En çok üretim Osmaniye’dedir.

*İlk kurulan rüzgar santralimiz İzmir Alaçatı’dadır.

*Rüzgar gücünden en fazla üretim yapan bölge Ege Bölgesidir.

Güneş Enerjisi

-Seralarda ve kullanma suyu ısıtılmasında yararlanılır.

-Ülkemizin güney kısımları bu enerji alanının kullanımı için aha uygundur.

UYARI !!!!!

Türkiye’nin ilk güneş enerji santrali Mersinde kurulmuştur. 2013 yılında.

Türkiye’nin en büyük güneş enerji santrali Konya’da kurulmuştur.

Biyoenerji

-Hayvan gübrelerinin fermantasyonu sonucunda elde edilir.

-Çevreye zararı yoktur.

DİKKAT !!!!!!

2014 Ekim’den bu yana Ankara-Beypazarında tavuk gübresi kullanılarak biyogaz üretilmiştir.

Termik Santral

-Türkiye’nin elektrik ihtiyacının %70’ini termik santraller karşılar.

-Termik santrallerde en fazla doğal gaz kullanılır.

DİKKAT !!!!!

En fazla doğal gaz kullanılmasının nedenleri; ucuz, temiz, taşınmasının kolay olmasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir