KONU ANLATIMI TARİH

XX.YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYA(1914-1938)

                         XX. YÜZYIL BAŞLARINDA DÜNYA(1914-1938)

Bu yazımızda Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Bölümünün ilk konusu olan XX.Yüzyıl Başlarında Dünya konu anlatımını hazırladık. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi bölümünden her yıl KPSS Sınavında ortalama 3 soru gelmektedir. XX. Yüzyıl Başlarında Dünya konusunun daha iyi anlaşılması için test sorularını da çözmenizi tavsiye ederiz.

A)I. Dünya Savaşı ve Sonuçları

a)I. Dünya Savaşı  Nedenleri

  • İngiltere ile Almanya arasındaki sömürgecilik yarışı ve ekonomik rekabet
  • İngiltere’nin Almanya’yı saf dışı bırakmak istemesi
  • Fransa’nın, 1871’de Almanya’ya verdiği Alsas-Loren bölgesini geri almak istemesi
  • İtalya’nın sömürgecilik faaliyetlerine başlaması ve Akdeniz’de etkinliğini artırmak istemesi
  • Rusya’nın, İstanbul ve Boğazları ele geçirerek sıcak denizlere inmek ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu etkisiz hale getirerek Balkanlar’daki Slav topluluklarını kendi yönetimi altına almak istemesi

b)Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1918)

  • ABD’nin 1. Dünya Savaşı’na girmesiyle beraber savaş İtilaf Devletleri’nin lehine dönmüş,İttifak Devletleri yenilgiye uğrayarak savaştan çekilmiştir.
  • Paris Barış Konferansı 1. Dünya Savaşı’na katılan devletler arasında yapılacak barışın esaslarını belirlemek amacıyla toplanmıştır.
  • Konferansa 32 devlet katılmış; İngiltere, ABD, Fransa ve İtalya konferans kararları üzerinde etkili olmuştur.
  • Konferansta Almanya ile Versailles, Avusturya ile Saint Germen, Macaristan’la Trianon ve Bulgaristan’la yapılacak Neuilly antlaşmalarının hükümleri kabul edilmiştir.
  • İtilaf devletleri Osmanlı Devleti üzerindeki çıkarlarında anlaşamadıkları için Osmanlılarla yapılacak barış antlaşması ertelenmiştir.
  • Konferansta Wilson İlkelerinde yer alan Milletler Cemiyetinin(Cemiyet-i Akvam) kurulması sağlanmıştır.

DİKKAT !!!

ABD: ABD konferansta Milletler Cemiyetinin kurulmasını sağlamıştır. Ancak savaş sonrası düzende Wilson ilkelerine uyulmadığını görünce isteklerine ulaşamayacağını anlamış. Monroe Doktrinine göre tekrar “yalnızlık”(infirat) politikasına dönmüştür.

DİKKAT !!!

Monroe Doktrini

Amerikan Başkanı Monroe’nin, 2 Aralık 1823’te “Monroe Doktrini”(yalnızlık politikası) olarak bilinen prensiplerini kongreye sunmasıdır.

c) 1. Dünya Savaşı’nı Bitiren Barış Antlaşmaları

  • Almanya – Versay(Versailles)Antlaşması(28 Haziran 1919)
  • Avusturya – Saint Germain Antlaşması(10 Eylül 1919)
  • Macaristan – Trianon Antlaşması (4 Haziran 1920)
  • Bulgaristan – Neuilly Antlaşması (27 Kasım 1919)
  • Osmanlı –Sevr (Sevres) Antlaşması (10 Ağustos 1920)

Sevr (Sevres) Antlaşması (10 Ağustos 1920)

  1. Sınırlar: Edirne ve Kırklareli dahil Trakya’nın büyük bölümü Yunanistan’a, Ceyhan-Antep-Urfa-Mardin-Cizre kent merkezleri Suriye’ye bırakılacak, İstanbul Osmanlı Devleti’nin başkenti olarak kalacak
  2. Boğazlar: İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile Marmara Denizi silahtan arındırılacak, savaş ve barış zamanında bütün devletlerin gemilerine açık olacak
  3. Kürt bölgesi: İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilcilerinden oluşan bir komisyon Fırat’ın doğusundaki Kürt vilayetlerinde bir yerel yönetim düzeni kuracak
  4. İzmir: Yaklaşık olarak bugünkü İzmir ili ile sınırlı alanda Osmanlı Devleti egemenlik haklarının kullanımı beş yıl süre ile Yunanistan’a bırakılacak
  5. Ermenistan: Osmanlı, Ermenistan Cumhuriyeti’ni tanıyacak
  6. Arap Ülkeleri ve Adalar: Osmanlı savaşta veya daha önce kaybettiği Arap ülkeleri, Kıbrıs ve Ege adaları üzerinde hiçbir hak iddia etmeyecek
  7. Azınlık Hakları: Osmanlı din ve dil ayrımı gözetmeksizin tüm vatandaşlarına eşit haklar verecek
  8. Askeri Konular: Osmanlı’nın askeri kuvveti, 15.000’i jandarma olmak üzere 50.000 personelle sınırlı olacak
  9. Savaş Suçları: Savaş döneminde katliam ve tehcir suçları işlemekle suçlananlar yargılanacak
  10. Borçlar ve Savaş Tazminatı: Osmanlı’nın mali durumundan ötürü savaş tazminatı istenmeyecek
  11. Kapitülasyonlar: Osmanlı’nın 1914’te tek taraflı olarak feshettiği kapitülasyonlar müttefik devletlerin vatandaşları lehine yeniden kurulacak

Sevr Antlaşması’nın Önemli Sonuçları

  • Sevr, Türk milletine hayat hakkı tanımayan bir antlaşmasıdır.
  • Sevr antlaşması ile Osmanlı Devleti’ne Anadolu’da küçük bir toprak parçası bırakılıyor ve Osmanlı’nın bağımsızlığı elinden alınıyordu.
  • Ancak umutsuz anlarda bile bir şeyler yapılabileceğine inanan Mustafa Kemal, Anadolu’da Milli Mücadele’yi başlatmış ve vatanın sahibinin Türk milleti olduğunu açıklamıştır.
  • Bu antlaşma Osmanlı Mebusan Meclisi’nde onaylanmadığı için hukuken geçersiz bir antlaşmadır ve hiçbir zaman yürürlüğe girmemiştir.

Brest-Litowsk Antlaşması (3 mart 1918)

  • Sovyetler Birliği ile Osmanlı Devleti’nin içinde olduğu ittifak Devletleri arasında yapılmıştır.

Önemi:

  • Brest – Litowsk Antlaşması’nı İtilaf Devletleri onaylamadı
  • Ruslar Kafkaslardan çekilince; Gümrü civarında, İngilizlerin desteğiyle Ermeni Devleti kuruldu.

 

B) Sovyetler Birliği’nin Kuruluşu, Orta Asya’daki Türk Devlet ve Toplulukları

a) SSCB’nin Kuruluşu

  • Dünya Savaşı’nın olumsuz etkilerinden dolayı halk isyan etti. Petersburg’da kadın işçilerin başlattığı grev yayıldı ve askerlerin de katılmasıyla devrime dönüştü.
  • Çar 2. Nikola tahtan çekildi, Duma denilen Rus meclis üyeleri yetkiyi devraldı.
  • SSCB Vladimir İlyiç Lenin’in başkanlığındaki Bolşevik İhtilali’nden sonra iktidarı ele geçirmesiyle kuruldu.

Lenin Dönemi

  • Kurulan Sovyet Rusya, ilk olarak 3 Mart 1918’de Brest – Litowsk Antlaşması’nı imzalayarak 1. Dünya Savaşı’ndan çekildi.

 

DİKKAT !!! Lenin ekonominin güçlenmesi için NEP adı verilen yeni ekonomi politikasını ilan etti ve ekonomi düzelmeye başladı.

Ekonomi Politikası

  • Tarım ürünlerine el koymaktan vazgeçilerek köylülere ürünlerini pazarlama özgürlüğü ile küçük esnafa ve tüccara kolaylıklar sağlandı.
  • Küçük sanayi işletmelerinin devletleştirilmesinden vazgeçildi.
  • Yabancı sermayeye çeşitli imkânlar sağlandı. Buna karşılık devlet; bankalar, büyük sanayi kuruluşları ve ulaşım üzerindeki egemenliğini sağladı.

Stalin Dönemi

  • 1924’te Lenin’in ölümü ile iktidar mücadelesini kazanan Joseph Stalin olmuştur.

Ekonomi Politikası

  • Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planını uygulamaya koyarak(1928) Rusya’nın kendi öz kaynaklarıyla kalkınmasını sağlamayı amaçladı.
  • Tarım devrimini gerçekleştirmek için köylülerin küçük topraklarını makinelerle donatılmış büyük çiftlikler şeklinde birleştirerek “kolektifleştirme” politikasını izledi.

b) Sovyetler ’in Orta Asya Politikası

  • Altın Orda Devleti’nin yıkılmasının ardından Kazan, Kırım, Ejderhan, Kasım ve Sibir hanlıkları kurulmuştur.
  • Yüzyılda Çarlık rejiminin baskıcı yönetimine karşı harekete geçilmiş, 1905’te Yusuf Akçura ve İsmail Gaspıralı’nın çalışmalarıyla “Rusya Müslümanları 1. Kongresi” toplanmıştır.
  • 1906’da Müslüman Birliği Partisi kurulmuş ve Duma’ya temsilciler gönderilmiştir.
  • Türk isteklerinin kabul edilmemesi üzerine 1916’da Milli İstiklal Ayaklanması başlamıştır.

c)Basmacı Hareketi

  • 1918 yılından itibaren Türkistan’ın bağımsızlığı için ortaya çıkan milli ayaklanmalara ve mücadeleye Basmacı Hareketi denir.
  • Basmacı Hareketi’nin gayesi, “Türkistan Türkistanlılarındır.” Sloganıyla Türkistan’ı Ruslar’ dan kurtararak istiklaline kavuşturmaktır.

San Remo Konferansı(18-26 Nisan 1920)

  • Dünya Savaşı’ndan sonra Osmanlı topraklarını paylaşmak ve Osmanlı ile yapılacak olan Sevr Barış Antlaşması’nın Şartlarını hazırlamak için İtalya’nın San Remo şehrinde toplanan milletlerarası konferanstır.
  • İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan ve Belçika temsilcilerinin katıldığı konferansta, Osmanlı’yı tasfiye etmek ve petrol meselelerini çözümlemek amacıyla toplanmışlardır.

 

San Remo Konferansı’nda

  • Osmanlı Devleti’nin Asya ve Kuzey Afrika’da bulunan Arap toprakları üzerindeki bütün haklarından vazgeçmesi,
  • Bağımsız bir Ermenistan’la özerk bir Kürdistan’ın kurulması,
  • Osmanlı’nın eski Suriye topraklarından Suriye(Şam merkezli) ve Lübnan’ın Fransa’ya bırakılması,
  • Irak ile Filistin’in İngiltere’nin mandasına girmesi kararlaştırıldı.

Irak

  • San Remo Konferansı ile Musul dahil Irak’ın İngiliz mandasına girmesi kabul edilmiştir.

Suriye ve Lübnan

  • San Remo Konferansı’nda Filistin’in Suriye’den ayrılması, Suriye ve Lübnan’ın Fransız mandasına verilmesi kabul edilmiştir.

Filistin

  • Yahudiler de, 1. Dünya Savaşı’ndan itibaren büyük kitleler halinde Filistin’e göçe başladılar.
  • İngiltere, San Remo Konferansı’ndan sonra Filistin’i Suriye’den ayırarak manda altına almıştır.

DİKKAT!!!

Balfour Deklarasyonu’ndan sonra İngiltere’nin bölgede Yahudi Devleti’nin kurulmasını destekleyen bir tutum izlemesi günümüze kadar süren Filistin sorununu ortaya çıkarmıştır.

Mısır

  • Said Zaglül’ün 1919 başlarında kurduğu Vafd Partisi bütün memlekette ayaklanma ve gösterilere başvurarak İngiltere’ye karşı milliyetçi hareketin öncülüğünü yapmıştır.

Arabistan

  • Yüzyılda Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanan Vahhabi mezhebine bağlı olan Suud’lar 1.Dünya Savaşı’ndan sonra Mekke Şerifi Hüseyin ve oğlu Ali’yle mücadele ederek Arabistan’a egemen olmuşlardır.
  • Abdülaziz İbni Suud, 1926 Ocak ayında kendisini “Hicaz Kralı” ilan etti.
  • 1932’ de de bütün bu topraklar üzerindeki Suud egemenliği, Suudi Arabistan Krallığı adını aldı.

İran

  • 1925’ te kaçar Ailesi’nin egemenliğine son veren Ahmet Rıza Pehlevi kendisini Han ilan etti.
  • Bundan sonra Rıza Şah geniş ve köklü reformlar yaparak memleketi Batılılaştırma politikasını izlemiş, din adamlarının etkisini kırmamakla beraber eğitimde ve askeri alanda önemli reformlar yapmış ve kapitülasyonlara son vermiştir.

BİLGİ NOTU 

Kendisine Türkiye’yi örnek alan Rıza Şah, Atatürk ve Türkiye İle yakın ve samimi münasebetler kurmuştur.

 

Ürdün

  • Ürdün, İngiltere’nin “böl ve yönet” prensibine göre, Milletler Cemiyetinin kararlarıyla 1922’de kurulan ve İngiltere’nin mandası altına verilen bir devletti.

D) Uzak Doğu’da Yaşanan Gelişmeler(Japonya)

  • Japonya çok sayıda adadan oluşan dağlık, verimsiz yerlerden meydana gelmekteydi. Stratejik bir özelliği de yoktu. Dolayısıyla Japonya, yüzyıllar boyu hiçbir dış temas olmadan içe kapalı yaşadı.
  • Japonya toprak beylerinin (daimyo) ve aristokrat bir savaşçı kastın (samuray) oluşturduğu dağınık düzenleri vardı. Merkezileşemeyen bir feodal oligarşi tarafından yönetildi.
  • Yüzyıla kadar derebeyliğin hakim olduğu Japonya’da “Şogun” adı verilen ordu komutanı bu derebeylerin en güçlüsünden seçilirdi. Asıl güç Şogun’un elinde olup imparator sembolikti.
  • 1967’de başa geçen İmparator Mutsihito, Batı tarzı yenilikler yaparak (Meiji Restorasyonu) yeni bir dönem başlattı.

1.Meiji Restorasyonu (Aydın Hükümet Çağı)(1868-1912)

  • Mutsihito tahta geçtikten sonra Japonya’yı Batı’ya açacak köklü ve kalıcı reform süreci başlamıştır. Bu yüzden bu döneme Meiji Restorasyonu (Aydın Hükümet Çağı) denir.

Bu dönemdeki önemli gelişmeler:

  • Takvim değiştirildi. Giyinme şekli Batı tipine göre düzenlendi.
  • Çağdaş bir düzenli ordu kuruldu. Subaylar eğitim İçin Batılı ordu ve donanma akademilerine gönderildi.
  • 1873’te mecburi askerlik sistemi kabul edildi.
  • 1872’de çıkarılan bir kanunla kadın ve erkek her Japon için ilköğretin zorunlu oldu.
  • 1871’ de ilk gazete yayımlandı.
  • Yeni Anayasa, Almanya devlet yapısı ve Fransa anayasasına göre uyarlanmıştır, 1889’da ilan edilmiştir.
  • Şintoculuk dini yaygınlaştırılmaya Budacılık bastırılmaya çalışılmıştır.

 

E) 1929 Dünya Ekonomik Buhranı (Kara Perşembe)

  • 1929 yılında Amerika’da başlayan ve tüm dünyayı etkileyen uluslararası ekonomik durgunluk ve krize denir.

a)Krizin Sebepleri

  • Bankacılık sisteminin kötü yapılandırılmış olması, şirket ve bankalarda yeterli denetimin yapılmaması,
  • Başkan Hoover yönetiminin tecrübesiz olmasından dolayı krize zamanında ve etkili şekilde müdahale edilememesi,
  • Amerika’nın o dönemde dünyanın en önemli kredi veren ülke durumunda bulunması ve 1.Dünya Savaşı’nda verdiği kredileri geri alamaması,

 b)Krizin Gelişmesi

  • Kara Perşembe: New York Borsası 1928 yılının başından 1929 yılı Ekim ayının başına kadar olan süreçte gittikçe yükseliyor ve yüksek fiyat/kazanç oranı getiriyordu. Ancak 3 Ekim 1929 tarihine gelindiğinde, yukarıda sayılan sebepler doğrultusunda borsanın ilerlemesi durmuş hatta birkaç büyük holdingin hisse senetleri düşmüştü. Bu düşüş 21 Ekim günü yabancı yatırımcıların hisse senetlerini ellerinden çıkarmalarıyla hızlandı ve “Kara Perşembe” olarak anılan 24 Ekim 1929 Perşembe günü borsa dibe vurdu.

New York Borsası’nın (Dow Jones Borsası) Çökmesinin Sonuçları

  • Amerika’da 4,2 milyar dolar yok oldu
  • Ekonomik kriz dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına neden oldu.
  • Bu insanlar, açlığa sürüklendi, sebze ve meyve yetiştirip satarak yaşamaya çalıştılar.
  • Piyasadaki para bir anda yok olduğu için insanlar ihtiyaçlarını takas yoluyla karşılamaya çalıştılar.
  • Maddi varlıklarıyla beraber sosyal konumlarını ve ruh sağlıklarını da kaybettiler.

c)Krizin Sonuçları

  • Bunalım dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına, yeryüzündeki toplam üretimin %42 oranında ve dünya ticaretinin de %65 oranında azalmasına neden olmuştur.
  • Amerikan halkı bu büyük çöküşün faturasını Hoover’ın başkan seçilmeyeceği aşikardı. Onun yerine adını verdiği programla ekonomik sistemde köklü değişiklikler vadeden Roosevelt seçildi. Roosevelt “New Deal”ı (yaşanan ekonomik çöküşü takiben Roosevelt tarafından başlatılan kalkınma planı) 1993-38 yılları arasında uygulama fırsatı buldu.

New Deal

  • 5 senelik evreler halinde uygulanmaya konulmuş,
  • Ülkenin dört bir tarafından başlatılan kara yolları, havaalanları inşaatları vb. projelerle binlerce kişi istihdam edilmiş,
  • Tennessee Vadisi, barajlarla donatılmış,
  • Batık vaziyetteki ekonomiye bir nevi “taze kan” verilmiştir.

d)Krizin Türkiye’ye Etkileri

  • 1930-1933 yılları arasında ithalatta hızlı bir daralma yaşanmıştır.
  • İthalata miktar kısıtlamaları getirdi.
  • İhracat gelirlerinin azalması ve ticaret açığı sorunun önem kazanması, 1929-1930 yıllarında iktisat politikasında önemli değişikliklere yol açmıştır.(Korumacı- Devletçi İktisat Politikası).
  • Türk hükümeti, 1930 taksitini ödeyemeyeceğini anladı.
  • Merkez Bankası kurma kararı alındı ve bu da yeni dış kredi bulma gereksinimini arttırdı.
  • Türkiye’de üretilen pamuğa karşı dış talebin dünya buhranı nedeniyle zayıfladığı bir dönemde kurulan devlet tekstil fabrikaları, pamuğa karşı iç talebi büyük ölçüde genişletti.
  • Tarım ürünlerinin fiyatlarında hızlı bir düşüş görüldü.
  • Ziraat Bankası ve genişlemekte olan kooperatifler, köylüler borçlarını ödemekte güçlük çektikleri için, ciddi sıkıntılarla karşılaştı.
  • Mali kriz içine giren hükümet, 1930 yılında, makine kullanan çiftçilere uygulanan vergi iadesini, traktör başına belli bir tazminat ödenmesi koşuluyla kaldırdı.
  • Dış ticaret ve döviz üzerinde devlet denetimini arttırdı. Gümrük vergilerini yükseltti.
  • Türkiye 1933’te dış ödemelerde uygulamaya başlanan kliring ve takas sistemini uyguladı(Kliring sistemi malını alanın, malını alma ilkesine dayanır.)
  • İhraç mallarının standardizasyonuna önem verilerek ihracat bu yönden de teşvik edildi. İhraç edilen fındık ve yumurtadan başlayarak ihraç mallarında kalite kontrolüne gidildi.(Bu kontrolü yapması amacıyla Türk Ofisi kurulmuştur.)
  • Kazım Özalp tarafından yerli malı kullanımını yaygınlaştırmak için “Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti” kuruldu.

F) İki Savaş Arasında Avrupa)

Barışın Sürekliliğini Sağlama Çabaları

Milletler Cemiyeti(1920)

  • Paris Barış Konferansı’nın 25 Ocak 1919’da yapılan toplantısında; uluslararası barışı ve güveni sağlayacak ve devam ettirecek bir Milletler cemiyeti kurulmasına karar verilmiş, İsviçre’de 1920’de “Cemiyet-i Akvam”(Milletler Cemiyeti) adıyla kurulmuştur.
  • Amacı, ülkeler arasında yaşanabilecek sorunları barışçı yollarla çözmek, uluslararası anlaşmazlıkların savaşa dönüşmesini engellemekti

Locarno Antlaşması (1925)

Almanya, tamirat ve tazminat sorununda Fransa ile iyi ilişkiler kurarak kolaylıklar sağlamak istiyordu. Bu nedenle Alman Hükümeti, Şubat 1925’te, Fransa’ya bir nota göndererek bir karşılıklı güvenlik paktı kurulmasını önerdi.

NOT :Locarno Antlaşması ile Almanya 1.Dünya Savaşı sonrası ilk kez uluslararası işbirliğine davet edilmiştir.

Briand-Kellogg Paktı (1928)

  • 27 Ağustos 1928’de Paris’te, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Almanya, İtalya, Japonya, Polonya, Çekoslovakya ve Belçika arasında Briand-Kellogg Paktı İmzalandı.
  • Bundan sonra bütün devletler pakta katılmaya davet edildi. Nitekim aynı yıl içerisinde Pakta, Sovyetler Birliği ve Türkiye (Resmi olarak 8 Temmuz 1929’da) de dahil belli başlı birçok devlet katıldı.

Kellogg Paktı’na göre

  • Taraflar, uluslararası anlaşmazlıkların çözümlenmesi için savaşa başvurmayı kınadıkları ve savaşı birbirleri ile ilişkilerinde ulusal siyasetin bir aracı olarak kabul etmediklerini ve savaştan vazgeçtiklerini, ulusları adına resmen açıkladılar.
  • İmzası olan devletler, niteliği ve kökeni ne olursa olsun, aralarındaki anlaşmazlıkların çözümlenmesi için, yalnız barış yollarına başvurmayı kabul etmişlerdir.

b)Avrupa’da Totaliter Rejimlerin Kurulması

İtalya’da Faşizm

  • Faşizm:” Her şey devlet içindir.” anlayışı ile 1. Dünya Savaşı’ndan sonra İtalya’da ortaya çıkan aşırı milliyetçi anlayıştır.

İtalya’da Faşizmin Ortaya Çıkmasının Nedenleri:

  • Milliyetçi grupların, 1. Dünya Savaşı’ndan sonra imzalanan barış antlaşmalarında İtalya’nın haksızlığa uğradığını düşünmesi
  • İtalya’da ekonomik bunalımın yaşanması
  • İtalya’da siyasi çekişmelerin artması

Almanya’da Nazizm’in Ortaya Çıkma Nedenleri:

  • Versailles Antlaşması’nın ağır hükümlerinden kurtulmak isteyen Almanya’nın yeni bir atılım içerisine girmek istemesi
  • Almanya’da işsizliğin artması ve enflasyonun yaşanması
  • Alman Hükümetinin sorunlar karşısında yetersiz kalması

İspanya İç Savaşının Sonuçları:

  • İspanya’da Franco’nun, 1975’te ölümüne kadar sürecek olan diktatörlük dönemi başladı.
  • Almanya ve İtalya’dan sonra faşist bir ülke daha ortaya çıktı
  • Avrupa’da güçler dengesi değişti ve Avusturya ile Çekoslovakya’nın Hitler tarafından işgali için gerekli koşullar oluştu.

 G)İki Savaş Arasındaki Dünyadaki Önemli Gelişmeler

  • Mimari akım olan Bauhaus şehir planlanması konusunda yenilikler getirdi.(Bauhaus akımını 1933’te Nazi baskısı sonucu farklı ülkelere giden kişiler geliştirdiler.)
  • Radyonun önem kazanmasıyla birlikte, konuşan basın dönemi başlamış, radyo siyasi araç olarak kullanılmıştır.
  • Çizgi filmlerde gelişme kaydedilmiş ve Avrupa’da Ten-ten, Barbar, Popeye (Temel Reis), Superman gibi çizgi film kahramanları doğmuştur.
  • 1927’de ilk sesli sinema çekilmiştir.
  • Önemli bilimsel çalışmalar yapılmıştır.
  • Fizik alanında Einstein izafiyet teorisi ile yeni bir çığır açtı.
  • Anderson Pozitif X elektronu, buldu(1931).
  • Edwin Howard Armstrong, FM radyoyu geliştirdi(1920)
  • Gerrvet A. Morgan, elektrikli trafik ışıklarını geliştirdi(1923)
  • 1921’de Calmette ve Guerin tüberküloza karşı BCG aşısını geliştirdi.
  • 1929’da Alexander Fleming penisilini keşfetti.
  • 1937 yılında Türk dermatolog Dr. Hulusi Behçet, Behçet Hastalığını buldu.
  • Fenomenoloji(Metafiziğe karşı çıkarak somut yaşantıyı temel alan görüş) gelişme gösterdi.
  • Varoluşçuluk akımı bu dönemde ortaya çıktı.
  • Ekspresyonizm(dışa vurumculuk) akımı gelişme gösterdi
  • Birçok yazar yaşadıkları toplumlara karşı eleştirel gözle bakarak eserlerini bu doğrultuda verdiler. (John Steinbeck’in Gazap Üzümleri Amerika’nın sosyal ve ekonomik durumunu anlatan önemli eserlerden biridir.)

Türkiye’deki Gelişmeler

  • 1927’de ilk radyo yayını yapıldı.
  • Muhsin Ertuğrul tiyatronun öncüsü oldu
  • Cemal Reşit Rey, Adnan Saygun müziğin temsilcisi oldu
  • 1914’te Fuat Uzkınay’ın yönetmenliğini yaptığı Ayestefanos’taki Rus Abidesinin Yıkılışı adlı belgesel film ilk Türk filmi kabul edildi.
  • 1922’de ilk film şirketi kuruldu
  • 1923’te kadın sanatçıların rol aldığı ilk Türk filmi olan Ateşten Gömlek filmi çekildi.
  • 1931’de İstanbul Sokakları adıyla ilk sesli Türk filmi çekildi.
  • Albert Einstein, Atatürk’e mektup yollayarak Almanya’da baskı altında bulunan Yahudi bilim adamlarının Türkiye’ye gelmesini istedi.

 

TARİH TÜM KONU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ.

TARİH TÜM KONU TESTLERİ İÇİN TIKLAYINIZ.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir