ANAYASA KONU ANLATIMI

YÜRÜTME

YÜRÜTME

-Yürütme erki; devlet kamu yönetiminin günlük yönetimi için tek yetkiyi ve sorumluluğu alan devlet gücüdür.

-Yürütme tek başlıdır.

-Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. (2017 Anayasasında yapılan değişiklik.)

Cumhurbaşkanı

-Sorumsuz olan kanattır.

-Türkiye Cumhuriyeti’nin bütünlüğünü ve birliğini temsil eder.

Cumhurbaşkanı Seçilebilmek İçin Gerekli Olan Şartlar

-Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

-Yüksek öğrenim mezunu olmak.

-40 yaşını doldurmuş olmak.

-DİKKAT!!! Cumhurbaşkanı, Meclisin içinden ya da dışından seçilebilir yani vekil olmak zorunda değil ancak milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmalıdır.

UYARI !!!!!

Cumhurbaşkanı Aday Göstermede; 

1- Siyasi parti grupları

2- En az 100.000 seçmenin imzası

3- Son yapılan seçimde geçerli oyların toplamı %5 ‘i aşan siyasi partiler ortak aday gösterebilir.

Cumhurbaşkanı Seçiminde Yaşanan Değişiklikler

– Süresi 5 yıldır.

– Aynı kişi art arda en fazla 2 kez seçilebilecek.

– Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilir.

– Genel oyla seçilir.

Uyarı !!!!

Cumhurbaşkanlığı seçimi 2 turda tamamlanır.

1. turda ; Geçerli oyların salt çoğunluğunu alan Cumhurbaşkanı seçilir. 1.turda bu çoğunluk sağlanamazsa. 2.tura geçilir.

2.turda ; 1.turu izleyen 2.pazar yeniden sandığa gidilir ve adaylardan en çok oy alan iki kişi katılır ve oyların fazlasını alan aday Cumhurbaşkanı seçilir.

Uyarı !!!!!

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin milletvekilliği sona erer ancak partisi ile ilişkisi seçilmez. (2017 Anayasa Değişikliği)

Cumhurbaşkanı Seçimi

1- Görev Süresinin Sona Ermesi

2- Makamının Boşalması.

Cumhurbaşkanlığı Görevini Sonlandıran Haller

-Ölüm

-İstifa etmek

-5 yıllık görev süresinin dolması

-Görevini yerine getiremeyecek duruma gelmek

Cumhurbaşkanlığı Makamının Bozulması Durumunda;

-Genel seçimlere 1 yıldan az zaman varsa; Cumhurbaşkanı seçimi ve TBMM seçimi birlikte yapılır.

-Genel seçimlere 1 yıldan fazla zaman varsa Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılır, TBMM seçimi yapılmaz. Cumhurbaşkanı TBMM seçimine kadar görev yapar. Bu süre Cumhurbaşkanı için dönemden sayılmaz.

Cumhurbaşkanı Seçim Kanununa Göre

Olağan Seçim Durumu

-Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimi yapılır.

-Görev sürelerinin dolmalarından önceki son pazar günüdür.

-Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak 60 günlük süre seçiminin başlangıç tarihidir.

Genel Seçime 1 Yıl ve Daha Az Süre Kalması Durumunda

-Cumhurbaşkanı seçimi, makamın boşaldığı günden sonra gelen 60.günü takip eden ilk pazar günü TBMM seçimi ile birlikte yapılır.

Genel Seçime 1 Yıldan Daha Fazla Süre Kalması Durumunda

-Cumhurbaşkanı seçimi makamının boşaldığı günden sonra gelen 45 gün sonraki pazar günü seçilen Cumhurbaşkanı, TBMM seçimine kadar görev yapar. Bu süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz.

UYARI !!!!!

Cumhurbaşkanı makamı boşaldığı takdirde  yerine Cumhurbaşkanı Yardımcıları vekalet eder.

Cumhurbaşkanı Görev ve Yetkileri

-Türkiye Cumhuriyeti bütünlüğünü ve birliğini temsil eder.

-Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.

-Kanunları yayımlar.

-Kanunları tekrar görüşmek üzere TBMM’ye geri gönderir.

-Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında TBMM’ye mesaj vermek. (2017 Anayasa Değişikliği)

-Anayasa değişikliğine ilişkin kanunları halk oyuna sunmak.

-Milli Güvenliği sağlamak. (2017 Anayasa Değişikliği)

-Anayasa Mahkemesine iptal davası açmak.

-Gerekliği gördüğü takdirde mecliste açılış konuşması yapmak.

-Üst kademe yöneticilerini atamak. (2017 Anayasa Değişikliği)

-TSK’nın Başkomutanlığını temsil etmek.

-Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları atar ve görevlerine son verir.(2017 Anayasa Değişikliği )

-Milletler Arası Antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

-Yönetmelik çıkarmak (2017 Anayasa Değişikliği)

-Yürütmeye ilişkin konularda Cumhurbaşkanı Kararnamesi çıkarmak (2017 Anayasa Değişikliği)

-Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları

-Anayasa da belirtilen yerlere üye seçer ve atar.

-Hastalık bunama … vb. sebeplerle belli kişilerin cezalarını hafifletmek/kaldırmak.

DİKKAT !!! 2017 Anayasa Değişikliği ile birlikte Cumhurbaşkanın Yasama, Yürütme ve Yargıyla ilgili görevleri kaldırılmıştır. Sorular bize aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanın görevlerinden biridir veya değildir şeklinden gelecektir.

Cumhurbaşkanı Cezai Sorumluluğu

Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla;

*** TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önerge ile (301 milletvekili) soruşturma istemi verilir.

*** TBMM önergeyi 1 ay içinde görüşür. Üye tam sayısının 3/5’inin gizli oyuyla soruşturma kararı alınır. 15 kişilik komisyon kurulur.

*** Soruşturma raporu 2 ay içinde bitmezse 1 aylık ek süre verilir.

*** TBMM Başkanlığı (Rapor 10 gün içinde TBMM Genel Kurulunda görüşülür.)

*** TBMM’nin 2/3 çoğunluğu ile Yüce Divan’a sevk edilir.

*** Hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.

Cumhurbaşkanı Yardımcıları

-Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra birden fazla Cumhurbaşkanı Yardımcısı atayabilir.

-Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından atanır.

-Cumhurbaşkanı yardımcıları, Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

-İstifa, ölüm gibi durumlarda Cumhurbaşkanı yerine en yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder.

-Hastalık, seyahat gibi durumlarda Cumhurbaşkanının belirlediği kişiler vekalet eder.

-Cumhurbaşkanı yardımcıları TBMM de and içerler.

-Yasama dokunulmazlığından faydalanırlar.

-Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyuyla soruşturma açılması isteminde bulunulur.

-Meclis üye tam sayısının 3/5’inin kararı ile soruşturma kararı verilir.

-Meclis üye tam sayısının 2/3′ ünün kararı ile Yüce Divana sevk edilir.

Devlet Denetleme Kurulu

-Cumhurbaşkanı’na bağlıdır ve Cumhurbaşkanı’na karşı sorumludur.

-Başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

-Cumhurbaşkanı istemi ile harekete geçer.

-Devlet Denetleme Kurulu’na idari soruşturma yetkisi tanınmıştır. (2017 Anayasa Değişikliği.)

-TSK denetlenebilir hale geldi. (2017 Anayasa Değişikliği.)

-Yargı organları denetlenemez. **

-Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarda denetleme yapar.

-Kamuya yararlı derneklerde denetleme yapar.

-Vakıflarda denetleme yapar.

-Sermayelerinin en az yarısından fazlasına katılmak sureti ile oluşturulan yurt içi ve yurt dışı kuruluşların denetlemesini yapar.

-Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları denetlemesini yapar.

-GKB, Kuvvet Komutanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ile her türlü askeri okul, birlik  ve birimlerde denetleme yapar.

Bakanlıklar

-Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilat yapısı Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile düzenlenir.

-Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip kimseler arasından Cumhurbaşkanınca atanır ve görevlerine son verilir.

-And içerler.

-Yasama dokunulmazlığından faydalanırlar.

-Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.

UYARI !!!!!

TBMM Genel Kurulu’nun oyuyla Yüce Divan’a sevk gerçekleştirilir.

Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri

Cumhurbaşkanı Kararnamesi

Olağan Dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

-Yalnızca sosyal ve ekonomik haklar düzenlenir.

-Anayasada açıkça kanunla düzenlenmesi gereken konularda Cumhurbaşkanı Kararnamesi çıkarılamaz.

-Resmi Gazete’de yayımlanır ve aksi belirtilmedikçe yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

-Yargısal Denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır.

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 

-Temel hak ve hürriyetlerin tamamı düzenlenir (Sert ve çekirdek haklar hariç)

-Cumhurbaşkanı’ nca Resmi Gazetede yayımlanır. TBMM’ye sunulur.

-Yargı yolu kapalıdır.

Yönetmelik

-Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar, Kamu Tüzel Kişileri yönetmelik çıkarabilir. (2017 Anayasa Değişikliği.)

-Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete’de yayınlanacağı kanunla belirlenir.

-Resmi Gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

-Ülke çapını ilgilendiren bir yönetmelik varsa bunun yargısal denetimini; Danıştay yapar.

-Bölge çapını ilgilendiren bir yönetmelik varsa yargısal denetimini ; İdare Mahkemesi yapar.

Milli Savunma

Milli Güvenlik Kurumu (MGK)

-2 ayda bir toplanır.

-Almış oldukları kararlar tavsiye niteliğindedir.

-MGK, Cumhurbaşkanı başkanlığında katılır. Cumhurbaşkanı katılamazsa Cumhurbaşkanı yardımcıları başkanlık eder.

-Gündemi Cumhurbaşkanı belirler.

MGK Üyeleri

-Cumhurbaşkanı

-Cumhurbaşkanı Yardımcıları

-Dışişleri Bakanı

-İçişleri Bakanı

-Adalet Bakanı

-Genel Kurmay Bakanı

-Kara, Hava, Deniz Kuvvetleri Komutanları

DİKKAT !!! MGK Genel Sekreteri üye değildir. MGK Genel Sekreterliği , Başbakanlığa bağlıdır.

Uyarı !!!!!

2017 Anayasa Değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı çıkarıldı.

Uyarı !!!!!

-MGK Genel Sekreteri kurul üyesi değildir.

-MGK Genel Sekreteri Cumhurbaşkanına bağlıdır.

-MGK’da  kararlar oyla ile alınır ancak eşit oy çıkarsa Başkanın oyu kararı belirler.

Başkomutanlık ve Genel Kurmay Başkanı (G.K.B)

-Başkomutanlık sıfatı CB aittir.

-Savaş durumunda bu yetki GKB aittir.

-GKB’nı CB atar.

-GKB ve Kuvvet Komutanları artık MSB’na bağlıdır.

OLAĞANÜSTÜ YÖNETİM USULLERİ

Anayasa “olağanüstü hal” ve “sıkıyönetim” olmak üzere iki tür olağanüstü yönetim usulü öngörmüştür.

OHAL

-Tehlikeli salgın hastalık

-Ağır ekonomik kriz

-Kamu düzeni bozulması

-Doğal afet

-Savaş- Seferberlik

-Cumhuriyete yönelik eylemli kalkışmalar

-Şiddet olaylarının baş göstermesi

-OHAL Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir

-En çok 6 aylığına ilan edilebilir.

-OHAL uzatması, TBMM kararı ile 4 aylığına uzatılabilir. Süreci 4 aylığına uzatmaya devam eder. Savaşta 4 ay şartı aranmaz.

-OHAL’in yargısal denetimi yok.

Olağanüstü Hal Sonuçları

-Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması sınırlandırılabilir ve durdurulabilir.

-Olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi çıkarılabilir.

-Vatandaşlar için para, mal ve çalışma yükümlülükleri getirilebilir.

Sıkıyönetim Sebepleri

-Savaş

-Ayaklanma

-Olağanüstü hali gerektiren sebeplerden daha vahim şiddet olaylarının yaygınlaşması

-Cumhuriyete ve vatana karşı eylemli bir kalkışmanın olması

DİKKAT !!! Sıkıyönetim MGK görüşü alınarak ilan edilir.

DİKKAT!!! Olağanüstü hal ve sıkıyönetim yurdun tüm bölgesinde ya da belirli yerlerde en çok 6 aylığına Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilir.Olağanüstü hal ve sıkıyönetim süresi TBMM tarafından 4 aylığına uzatılabilir. Ancak savaş durumunda bu süre kısıtlaması aranmaz.

Sıkıyönetim Sonuçları

-Temel hak ve hürriyetlerin kullanılması sınırlandırılabilir ve durdurulabilir.

-Sıkıyönetim  kanun hükmünde kararnamesi çıkarılabilir.

-Kolluk yetkileri askeri makamlara geçer.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir